Powstanie i rozwój Sekcji Historycznej Polskiego Towarzystwa Anestezjologii i Intensywnej Terapii

„Historia jest czynnikiem postępu,

ponieważ między innymi pozwala

z doświadczeń dawnych wybierać rzeczy

pożyteczne i unikać błędów”

Marek Sych

(21 luty 1986 r.)

W ostatnim dwudziestoleciu obserwuje się wzrost zainteresowania historią medycyny. Zainteresowanie to objęło również historię anestezjologii i intensywnej terapii, która jest młodą dziedziną medycyny, ale korzenie ściśle związanej z nią resuscytacją znaleźć można już nawet w Biblii [1].

W maju w 1982 roku w Rotterdamie odbyło się I Międzynarodowe Sympozjum Historii Anestezjologii. Olbrzymi jego sukces (wygłoszenie 100 referatów i doniesień omawiających początki i rozwój anestezjologii w różnych krajach), pobudził do dalszego zajęcia się tym zagadnieniem. Niestety z przyczyn od nas niezależnych Polska (stan wojenny) nie była reprezentowana na tym sympozjum. W tym samym roku, 25 października zostało utworzone w Stanach Zjednoczonych w Las Vegas Towarzystwo Historyczne Anestezjologii (Anesthesia History Association), które grupowało wprawdzie anestezjologów amerykańskich ale miało zasięg międzynarodowy. Towarzystwo to rozpoczęło wydawanie co kwartał biuletynu informacyjnego, organizowało zebrania naukowe poświęcone problematyce historycznej oraz spotkania z zasłużonymi weteranami anestezjologii: dr Alfredem Lee, edytorem „Synopsis of Anaesthesia”, dr Johanem Penderem, prof. Johanem Adriani i innymi.

12 września 1984 roku, w stulecie zastosowania kokainy przez Kollera, z inicjatywy Europejskiego i Amerykańskiego Towarzystwa Anestezji Regionalnej na Uniwersytecie Wiedeńskim odbyło się specjalne sympozjum poświęcone dziejom znieczulenia miejscowego.

W Polsce bardzo ważna była uchwała Zarządu Głównego PTAiIT, którego prezesem był w tym czasie prof. dr hab. Zdzisław Rondio, z dnia 16 stycznia 1986 r, na mocy której powołana została Sekcja Historyczna PTAiIT. Zgodnie ze statutem Towarzystwa Zarząd Główny powierzył obowiązki tymczasowego przewodniczącego Sekcji docentowi Marianowi Kusiowi z Krakowa, który po nominacji powiedział: „Historię tworzą ludzie, a bieg wydarzeń ulega przyśpieszeniu dzięki wysiłkom jednostek wybitnych, twórczych, bowiem ich działalność przyczynia się w istotny sposób do powstania nowych kierunków i ścieżek myśli, w tym również medycznej. Dlatego tak dużą uwagę przykłada się dzisiaj do utrwalenia na żywo spotkań z pionierami anestezjologii. Wykorzystuje się w tym celu technikę wideo. Sądzę, że również w tej dziedzinie Sekcja winna podjąć zaprogramowane działanie. Jestem przekonany, że znając entuzjazm, z jakim potrafimy rozwiązywać nawet trudne zadania, Sekcja Historyczna PTAiIT wniesie swoją skromną cegiełkę do dorobku polskiej anestezjologii.”

Powstała sekcja działa w ramach PTAiIT i obejmuje zasięgiem teren całego kraju. Jest to druga narodowa organizacja tego typu, po powstałej w USA. Kolejna została utworzona w Wielkiej Brytanii, a potem w Niemczech.

21 lutego 1986 r. odbyło się w Krakowie I Sympozjum poświęcone historii anestezjologii w Polsce z udziałem około 200 uczestników, w tym wybitnych profesorów z zagranicy: Otto Mayerhofera z Wiednia, Ole Sechera z Kopenhagi, Jamesa Payne z Londynu i Ruggiera Rizzi z Vicenzy. W czasie trwania Sympozjum wygłoszono 32 referaty, które następnie zostały w całości zamieszczone w Materiałach Naukowych Sympozjum, wydanych przez Katedrę i Zakład Anestezjologii i Intensywnej Terapii Akademii Medycznej im. Mikołaja Kopernika w Krakowie. Referaty dotyczyły początków historii anestezjologii i intensywnej terapii w różnych ośrodkach akademickich i szpitalach w Polsce. Dwa z zagranicy przedstawiały historię światowego rozwoju anestezjologii i intensywnej terapii oraz leczenia bólu na świecie [2].

W dniu 16 września 1986 r. podczas X Kongresu Anestezjologów Polskich odbyło się w Łodzi pierwsze zebranie Sekcji Historycznej. Obecnych było siedem osób. Zebranie prowadził prof. Zdzisław Rondio. Między innymi wspomniał o Sympozjum Międzynarodowym Historii Anestezjologii w Rotterdamie, o utworzeniu Towarzystwa Historycznego Anestezjologii.

W czasie trwania zebrania został dokonany wybór Zarządu Sekcji w składzie: przewodniczący – dr hab. Marian Kuś z Krakowa, wiceprzewodniczący – prof. Anna Dyaczyńska-Herman z Katowic i sekretarz – dr med. Alicja Macheta z Krakowa.

W lipcu 1987 r. odbyło się w Londynie II Międzynarodowe Sympozjum Historii Anestezjologii, tym razem z udziałem grupy anestezjologów z Polski (profesorów: Zdzisława Rondio, Stanisława Pokrzywnickiego, Witolda Jurczyka, Mariana Kusia).

Podczas obrad Sympozjum członkowie delegacji wygłosili dwa referaty:

1. „The development of anaesthesia and intensive therapy in Poland” (M. Kuś, M. Sych, W. Jurczyk, Z. Rondio)

2. „Chloroform for children and the development of paediatric anaesthesia in Poland” (Z. Rondio).

Teksty obydwu referatów zostały wydrukowane w monografii:

To jest tylko fragment artykułu. Aby przeczytać całość, przejdź do Czytelni medycznej.