Analiza zawartości berberyny w owocach różnych gatunków berberysu (Berberis sp.) metodą wysokosprawnej chromatografii cienkowarstwowej (HPTLC)

*Michał Miłek¹, Małgorzata Dżugan¹, Wojciech Litwińczuk²

Streszczenie
Wstęp. Rośliny z rodzaju Berberis są źródłem alkaloidów izochinolinowych wykazujących wielokierunkowe działanie farmakologiczne. Głównym alkaloidem berberysu jest berberyna, stosowana do obniżania ciśnienia i poziomu cukru we krwi, wykazująca efekt przeciwdrobnoustrojowy, przeciwzapalny i przeciwnowotworowy. Powszechnie stosowanym surowcem jest kora i korzeń berberysu zwyczajnego, jednak alkaloid ten jest obecny też w innych częściach morfologicznych wielu gatunków berberysu.
Cel pracy. Celem badań była ocena zawartości berberyny w owocach wybranych gatunków i odmian berberysu.
Materiał i metody. Owoce pozyskano z 6 odmian uprawnych berberysu pochodzącego z Japonii (Berberis thunbergii), berberysu koreańskiego (B. koreana) oraz zwyczajnego (B. vulgaris). Zawartość berberyny analizowano metodą wysokosprawnej chromatografii cienkowarstwowej (HPTLC) z użyciem siarczanu berberyny jako wzorca.
Wyniki. Zawartość berberyny oznaczona w badanych owocach wahała się od bardzo małych ilości w przypadku B. vulgaris i B. koreana (1-21 mg/100 g) do ponad 300 mg/100 g w przypadku B. thunbergii Golden Carpet. Wszystkie odmiany ozdobnego berberysu Thunberga zawierały ponad 78 mg berberyny w 100 g owoców.
Wnioski. Owoce ozdobnych odmian B. thunbergii mogą być dobrym źródłem berberyny i znaleźć zastosowanie jako surowiec zielarski do pozyskiwania berberyny w przemyśle farmaceutycznym.

Summary
Introduction. Plants of the Berberis genus are a source of isoquinoline alkaloids with multifaceted pharmacological effects. The main alkaloid of barberry is berberine, used to lower blood pressure and blood sugar levels, showing antimicrobial, anti-inflammatory and anticancer effects. The commonly used raw material is the bark and root of common barberry, but this alkaloid is also present in other morphological parts of plants of the Berberis genus.
Aim. The aim of the study was to assess the content of berberine in the fruits of selected species and varieties of barberry using the HPTLC method.
Material and methods. The fruits were obtained from 6 cultivated varieties of Japanese barberry (Berberis thunbergii), Korean barberry (B. koreana) and common barberry (B. vulgaris). Berberine content was analyzed using high-performance thin-layer chromatography (HPTLC) using berberine sulfate as for calibration.
Results. Berberine content determined in the tested fruits varied by species. The lowest level for B. vulgaris (1-5.5 mg/100 g), higher for B. koreana (1-21 mg/100 g), and the highest for B. thunbergii from up to 78 (Red Rocket variety) to over 300 mg/100 g (Golden Carpet variety) were determined.
Conclusions. Due to their greater availability, the fruits of ornamental B. thunbergii varieties can be used as a potential raw material for obtaining berberine in the pharmaceutical industry and the production of dietary supplements.

To jest tylko fragment artykułu. Aby przeczytać całość, przejdź do Czytelni medycznej.