Ewolucja płukanek – przegląd piśmiennictwa

*Alicja Aluchna

Streszczenie
Wstęp. Płukanki, czyli preparaty do płukania jamy ustnej, powstały w celu wspomagania zabiegów higienicznych i odkażania jamy ustnej. Mogą być jedno- lub wieloskładnikowe (substancje aktywne [przeciwbakteryjne i/lub przeciwgrzybicze], emulgatory, detergenty, kwasy, barwniki, substancje zapachowe i smakowe, woda, w części również alkohol). Pierwsza płukanka z udokumentowanym składem Listerine® ma już 150 lat.
Cel pracy. Przedstawienie aktualnego stanu wiedzy na temat płukanek, z uwzględnieniem ich wpływu na organizm ludzki (żywotność komórek ludzkich) oraz materiały odtwórcze stosowane w stomatologii (zmiana koloru, chropowatości i twardości).
Materiał i metody. Przeszukano bazy danych Pubmed, Scopus, Wiley, z uwzględnieniem słów kluczowych: „mouthwash”, „mouthrinse”, „composite”, „hardness”, „roughness”, „color stability”.
Wyniki. Przedstawiono i omówiono działanie poszczególnych substancji aktywnych (związki fluoru, ksylitol, chlorheksydyna, chlorek cetylopirydyny, olejki eteryczne, ekstrakty ziołowe). Według własnej klasyfikacji uszeregowano płukanki. Omówiono wskazania, przeciwwskazania oraz najistotniejsze czynniki modyfikujące warunki stosowania płukanek z uwzględnieniem ich składników aktywnych. Omówiono wpływ płukanek na komórki żywe i materiały odtwórcze stosowane w stomatologii.
Wnioski. Płukanki to istotny składnik walki z biofilmem (chemiczna komponenta), są integralną składową prawidłowej higieny jamy ustnej. Postęp technologiczny oraz pogłębianie stanu wiedzy wymuszają aktualizację zasad ich stosowania. Ważnym pozostaje zagadnienie potencjalnych interakcji nie tylko składników aktywnych, ale wszystkich składników płukanek zarówno z komórkami ludzkiego organizmu, jak i stomatologicznymi materiałami odtwórczymi.

Summary
Introduction. Mouthwashes were developed to aid oral hygiene and decontamination. They can be single-ingredient or multi-ingredient (active ingredients [antibacterial and/or antifungal], emulsifiers, detergents, acids, colourings, fragrances and flavourings, water, some alcohol). The first mouthrinse, with a documented formulation, is Listerine® and is already 150 years old.
Aim. Presentation the current state of knowledge on mouthwashes with regard to their effects on the human body (human cell vitality) and restorative materials (change in color, roughness, hardness).
Material and methods. Pubmed, Scopus, Wiley databases were searched, including keywords: “mouthwash”, “mouthrinse”, “composite”, “hardness”, “roughness”, “colour stability”.
Results. The effects of the individual active substances (fluoride compounds, xylitol, chlorhexidine, cetylpyridinium chloride, essential oils, herbal extracts) are presented and discussed. Mouthwashes were ranked according to own classification. Indications, contraindications and the most important factors modifying the conditions of use of the mouthrinses with regard to their active ingredients were discussed. The effects of the mouthrinses on living cells and dental restorative materials were discussed.
Conclusions. Mouthwashes are an important component in the fight against biofilm (chemical component), and are an integral component of proper oral hygiene. Technological advances and the deepening of the state of knowledge necessitate an update of the rules of their use. The issue of potential interactions not only of the active ingredients, but of all rinse components with both human body cells and dental restorative materials remains important.

To jest tylko fragment artykułu. Aby przeczytać całość, przejdź do Czytelni medycznej.