Determinants of dental trauma in 5-year-old children – a questionnaire study in the Polish population

*Maja Lipiec¹, Zuzanna Lipiec-Rzepecka², Sara Shamsa-Nieckula¹, Dorota Olczak-Kowalczyk¹

Streszczenie
Wstęp. Urazy zębów są rozpowszechnionym zjawiskiem w Polsce i na świecie. Postępowanie związane z urazami zębów mlecznych stanowi wyzwanie diagnostyczne oraz lecznicze. Urazom zębów mogą towarzyszyć liczne powikłania. Dotychczas nie były prowadzone epidemiologiczne badania stomatologiczne, które oceniłyby częstość oraz czynniki determinujące występowanie urazów zębów mlecznych w populacji polskiej.
Cel pracy. Określenie częstości, rodzaju i przyczyn urazów zębów mlecznych oraz sposobu postępowania leczniczego, a także wyodrębnienie czynników korelujących z wyżej wymienionymi parametrami u dzieci w pierwszych 5 latach życia w Polsce.
Materiał i metody. Badania ankietowe przeprowadzono w 15 województwach w ramach programu pt. „Monitorowanie stanu zdrowia jamy ustnej populacji polskiej w latach 2016-2020”. Do badania włączono rodziców dzieci w wieku 5 lat. Kwestionariusz badań zawierał pytania dotyczące czynników socjoekonomicznych, sprawdzające wiedzę rodziców i ich zachowania zdrowotne w odniesieniu do zdrowia jamy ustnej dzieci oraz urazów zębów. Wyniki poddano analizie statystycznej przy poziomie istotności p < 0,05.
Wyniki. Do analizy włączono 1044 prawidłowo wypełnione kwestionariusze. Urazu zęba mlecznego doznało około 10% dzieci, najczęściej w 3. roku życia. Na skutek urazu przeważnie dochodziło do złamania korony oraz zwichnięć zębów. Większość rodziców dzieci, które doznały urazu zęba, zgłosiła brak potrzeby leczenia. Najczęściej stosowaną metodą leczniczą była jednak ekstrakcja.
Wnioski. Skutkiem urazu zęba może być występowanie powikłań, a w konsekwencji pogorszenie jakości życia dziecka. Tylko wczesne zaopatrzenie i leczenie urazów może temu zapobiec.

Summary
Introduction. Tooth injuries are a widespread phenomenon in Poland and worldwide. The management of primary tooth injuries is a diagnostic and therapeutic challenge. Tooth injuries can be accompanied by many complications. No epidemiological studies have been conducted that would assess the frequency and factors determining the prevalence of primary tooth injuries in the Polish population.
Aim. Determining the incidence, type and causes of primary dentition injuries and treatment methods, as well as identification of factors correlating with the above-mentioned parameters in 5-year-olds in Poland.
Material and methods. Questionnaire surveys were conducted in 15 voivodeships as part of the programme entitled “Oral health monitoring of the Polish population in years 2016-2020”. Parents of 5-year-old children were included in the study. The questionnaire included questions on socioeconomic factors, parental knowledge and health behaviours in relation to children’s oral health and dental trauma. The results were analysed statistically.
Results. A total of 1,044 correctly completed questionnaires were included in the analysis. About 10% of children had a history of primary tooth trauma, usually in the third year of life. The most common injuries were crown fractures and tooth luxations. Most of the parents of children who have sustained a tooth injury reported no need for treatment. Extraction was the most common treatment method.
Conclusions. Tooth injury may lead to complications and, consequently, reduced life quality in the child. Only early care and treatment of dental trauma can prevent them.

To jest tylko fragment artykułu. Aby przeczytać całość, przejdź do Czytelni medycznej.