Wykrywanie stomatologicznych i psychologicznych objawów krzywdzenia i zaniedbywania dzieci w gabinecie stomatologicznym – przegląd systematyczny

*Anna Pantelewicz, Dorota Olczak-Kowalczyk

Streszczenie
Wstęp. Przemoc domowa i jej objawy są zjawiskiem bardzo złożonym. Dzieci narażone na przemoc zgłaszające się do stomatologa prezentują objawy kliniczne i psychologiczne, które mogą pomóc w wykryciu występowania przemocy i zaniedbania.
Cel pracy. Przeszukanie literatury w poszukiwaniu oryginalnych prac badających fizyczne i psychologiczne objawy przemocy domowej oraz opisujących metody wykrywania przemocy domowej w gabinecie stomatologicznym.
Materiał i metody. Systematyczny przegląd literatury angielsko-, hiszpańsko- i polskojęzycznej, prac oryginalnych z udziałem dzieci i młodzieży opublikowanych po 2000 roku. Przeprowadzono wyszukiwanie ręczne w bazach danych: Pubmed/Medline, EBSCO, Wiley Online Library, EMBASE i biblioteki Warszawskiego Uniwersytetu Medycznego. Wyszukiwanie przeprowadzono z zastosowaniem następujących słów kluczowych: „syndrom znęcania się nad dziećmi”, „przemoc domowa”, „dentysta”, „przemoc”, „dziecko”, „zdrowie jamy ustnej”. Proces weryfikacji został przeprowadzony zgodnie z zasadami analizy PRISMA.
Wyniki. Z 2721 artykułów 52 badań poddano pełnej analizie, z czego do przeglądu zakwalifikowano 5 prac reprezentujących 1108 dzieci. Analiza dotyczyła pełnych tekstów wybranych badań. Na podstawie przeglądu opisano następujące narzędzia przesiewowe: brak podjęcia lub opóźnienie w podjęciu leczenia stomatologicznego, nieprzestrzeganie planu leczenia, zaniedbania w zakresie podstawowej higieny jamy ustnej i ogólnej, obecność zaawansowanej choroby próchnicowej ze współistniejącymi dolegliwościami bólowymi i/lub zmianami zapalnymi, konieczność przeprowadzenia zabiegu w znieczuleniu ogólnym lub sedacji, konieczność wykonania mnogich ekstrakcji i antybiotykoterapii, problemy z zachowaniem.
Wnioski. W większości badań dotyczących wykrywania przemocy domowej i zaniedbywania dzieci badano rozłącznie urazy w obrębie głowy i szyi, zaawansowaną chorobę próchnicową i zaniedbania higieniczne, obecność ubytków niepróchnicowego pochodzenia i zmian śluzówkowych zamiast oceniać je łącznie. Żadne z badań nie uwzględniało czynnika psychologicznego. Istnieje potrzeba opracowania i wdrożenia narzędzi przesiewowych uwzględniających wszystkie wymienione czynniki.

Summary
Introduction. Manifestation of child abuse symptoms is a very complex phenomenon. Children exposed to domestic violence reported to a dentist present several symptoms that can help in detection of child abuse.
Aim.To search the literature for original papers investigating the physical and psychological symptoms of domestic violence and describing the methods of detecting domestic violence in the dental office.
Material and methods. The systematic review, of the articles published after 2000, was performed in the following databases: PubMed, EBSCO, Wiley Online Library, EMBASE, Warsaw Medical University Library. The research was supplemented by hand searching by one professional. Key words that were used in search strategy were: “child abuse syndrome”, “domestic violence”, “dentist”, “violence”, “child”, “oral health”.
Results. Of 2721 potential studies screened, 52 studies were reviewed, and 5 original papers included (representing 1108 children). Screening tools for child abuse and neglects were described by the use of children’s and their family characteristics: failure or delay in seeking dental treatment; failure to follow treatment plan; failure to provide basic oral health; oral and general hygiene negligence, presence of severe caries, presence of untreated dental caries and injures with co-existing pain and swelling, the need of perform treatment or multiple extractions under the sedation or general anesthetizes, behavioural management problems.
Conclusions. Most studies on the detection of child abuse and neglect have examine either oral and head and neck injuries or severe caries and hygiene negligence or occurrence of tooth wear and mucous lesions and injures rather than assessing them together. None of the studies took into to account a psychological factor. There is a need of developing and implementing screening tools integrating all above mentioned factors.

To jest tylko fragment artykułu. Aby przeczytać całość, przejdź do Czytelni medycznej.