Badania jakościowe i ilościowe wyciągów z Inonotus obliquus

*Marcin Szymański, Justyna Staniszewska

Streszczenie
Wstęp. Inonotus obliquus (Ach. ex Pers.) Pilát jest grzybem spotykanym na terenach Ameryki Północnej, Finlandii, Polski, Rosji, Chin, Japonii i Korei na korze drzew, najczęściej Betula pendula, B. pubescens, B. carpatica i Fagus sylvatica. Wyciągi z grzyba wykazują szereg aktywności biologicznych, uwarunkowanych obecnością: polisacharydów, związków fenolowych (kwasy fenolowe i flawonoidy), triterpenów, ergosterolu i jego nadtlenku.
Cel pracy. Oznaczenie zawartości sumy związków polifenolowych, w tym sumy kwasów fenolowych, flawonoidów i flawonoli w wyciągu wodnym, metanolowym i metanolowo-wodnym, oznaczenie aktywności antyoksydacyjnej oraz jakościowe oznaczenie składu wyciągu chloroformowym z owocnika Inonotus obliquus, zebranego ze stanowiska naturalnego.
Materiał i metody. Surowiec do badań zebrano w Puszczy Noteckiej w Sierakowskim Parku Krajobrazowym. Owocnik został wysuszony, a następnie zmielony na drobny proszek. Wykorzystując metody spektroskopowe, oznaczono sumę polifenoli z odczynnikiem Folina-Ciocalteu, sumę kwasów fenolowych metodą Arnova, sumę flawonoli z chlorkiem glinu, sumę flawonoidów według metody opisanej w FP X, aktywność antyoksydacyjną za pomocą rodnika DPPH oraz skład wyciągu chloroformowego za pomocą GC-MS.
Wyniki. Najwyższą zawartość sumy polifenoli w przeliczeniu na kwas kawowy oznaczono w wyciągu wodnym (1,85%), a najniższą w wyciągu metanolowym (1,01%). Wyciąg metanolowy charakteryzował się najwyższą zawartością sumy kwasów fenolowych w przeliczeniu na kwas kawowy (0,127%), a najniższą wyciąg wodno-metanolowy (0,047%). Zawartość sumy flawonoidów i sumy flawonoli oznaczono wyłącznie w wyciągach metanolowych, gdyż wytrącający się osad uniemożliwił przeprowadzenie oznaczeń w pozostałych wyciągach. Najniższą wartość parametru IC₅₀ wyznaczono dla wyciągu wodno-metanolowego. Analiza GC-MS pozwoliła zidentyfikować m.in.: izowanilinę, santalen, α-selinen, aldehyd syryngowy, kwas linolowy, tymol, α-bergamoten i lanosterol.
Wnioski. Najwyższą zawartość sumy polifenoli oznaczono w wyciągu wodnym z Inonotus obliquus, sumy kwasów fenolowych w wyciągu metanolowym; wyciąg wodno-metanolowy charakteryzował się najsilniejszymi właściwościami antyoksydacyjnymi. Analiza GC-MS wykazała obecność licznych związków o potwierdzonej aktywności biologicznej.

Summary
Introduction. Inonotus obliquus (Ach. Ex Pers.) Pilát is a fungus found in North America, Finland, Poland, Russia, China, Japan and Korea on the bark of trees, most often Betula pendula, B. pubescens, B. carpatica and Fagus sylvatica. Mushroom extracts show a number of biological activities, due to the presence of: polysaccharides, phenolic compounds (phenolic acids and flavonoids), triterpenes, ergosterol and its peroxide.
Aim. Determination of the content of the sum of polyphenolic compounds, including the sum of phenolic acids, flavonoids and flavonols in water, methanol and methanol-water extracts, determination of antioxidant activity and qualitative determination of the composition of the chloroform extract from the fruiting body of Inonotus obliquus, collected from a natural site.
Material and methods. The raw material for research was collected in the Noteć Forest in the Sieraków Landscape Park. The fruiting body was dried and then ground into a fine powder. Using spectroscopic methods, the sum of polyphenols with the Folin-Ciocalteu reagent, the sum of phenolic acids using the Arnov method, the sum of flavonols with aluminum chloride, the sum of flavonoids according to the method described in FP X, antioxidant activity with the DPPH radical and the composition of the chloroform extract using GC-MS were determined.
Results. The methanol extract was characterized by the highest content of the sum of phenolic acids per coffee acid (0.127%), and the lowest content of water-methanol extract (0.047%).
The highest content of the sum of polyphenols in terms of caffeic acid was determined in the aqueous extract (1.85%), and the lowest in the methanol extract (1.01%). The methanol extract was characterized by the highest content of the sum of phenolic acids expressed as coffee acid (0.127%), and the lowest content of water-methanol extract (0.047%). The content of total flavonoids and total flavonols was determined only in methanol extracts, because the precipitation made it impossible to perform the determinations in the remaining extracts. The lowest IC₅₀ value was determined for the water-methanol extract. GC-MS analysis allowed to identify, among others: isovanillin, santalene, α-selinene, syringaldehyde, linoleic acid, thymol, α-bergamotene and lanosterol.
Conclusions. The highest content of the sum of polyphenols was determined in the water extract of Inonotus obliquus, the sum of phenolic acids in the methanol extract; the water-methanol extract was characterized by the strongest antioxidant properties. GC-MS analysis revealed the presence of numerous compounds with confirmed biological activity.

To jest tylko fragment artykułu. Aby przeczytać całość, przejdź do Czytelni medycznej.