Kim był Eduard Pernkopf i jaka jest prawda o jego atlasie anatomicznym?

*Maria Ciesielska

Streszczenie
Eduard Pernkopf (1888-1955) był austriackim profesorem anatomii, dziekanem Wydziału Lekarskiego Uniwersytetu w Wiedniu i jego rektorem. Pernkopf wstąpił do NSDAP w 1933 roku. Znany jest z uwagi na siedmiotomowy atlas anatomii topograficznej („Topographische Anatomie des Menschen, Lehrbuch und Atlas der regionar-stratigraphischen Praparation”), często potocznie nazywany atlasem Pernkopfa lub po prostu „Pernkopfem”. Dzieło to jest uważane za wybitne osiągnięcie w dziedzinie artystycznej i naukowej. Dopiero niedawno odkryto, że Pernkopf i jego rysownicy: Erich Lepier, Ludwig Schrott, Karl Endtresser i Franz Batke korzystali podczas pracy ze zwłok straconych przez zgilotynowanie więźniów politycznych. Rysunki wykonywane przez nich powstawały na specjalnie przygotowanym papierze, a technika, którą wykorzystywali, sprawiała, że ryciny były bliskie rzeczywistości. Trzech z nich podpisując swoje prace, umieszczało na nich symbole nazistowskie. W 1995 roku historia atlasu Pernkopfa zyskała szerokie zainteresowanie za sprawą prof. Edzarda Ernsta, który postawił przypuszczenie, że ciała pozyskiwane przez badaczy pochodziły z więziennych egzekucji oraz szpitala dla dzieci w Wiedniu. Rok po nim prof. Howard Israel odkrył nazistowskie symbole ukryte w podpisach na rycinach jednego z pierwszych wydań atlasu. To wzbudziło publiczną debatę na temat dalszego używania atlasu dla celów naukowych oraz doprowadziło do przeprowadzenia dochodzenia przez Radę Senatu Uniwersytetu Wiedeńskiego. W rezultacie przeprowadzonych badań ustalono, że atlas nie będzie już wznawiany, a istniejące kopie zostaną opatrzone stosownymi informacjami.

Summary
Eduard Pernkopf (1888-1955) was an Austrian professor of anatomy who later served as a dean of the medical school and rector of the University of Vienna. Pernkopf himself joined the Nazi Party’s foreign organization in 1933. He is best known for his seven-volume anatomical atlas Topographical Anatomy of Man (“Topographische Anatomie des Menschen, Lehrbuch und Atlas der regionar-stratigraphischen Praparation”) often colloquially known as the Pernkopf atlas or just “Pernkopf”. It is considered a scientific and artistic masterpiece. It has been in recent years found that Pernkopf and the artists working for him: Erich Lepier, Ludwig Schrott, Karl Endtresser and Franz Batke used executed political prisoners as their subjects. Using a special treatment of the paper used for watercolor they created the images that look like living tissue in print. But they also used the Nazi symbols in their work for the atlas. In 1995 Pernkopf and his atlas came into the focus of a controversy in scientific ethics following the publication of a paper by Professor Edzard Ernst revealed that the subject bodies may have in some cases been those of executed prisoners and children killed in a Viennese hospital. A year later Dr. Howard Israel discovered many of the Nazi symbols in the artists’ signatures. Since then physicians have discussed whether it is ethical to use the atlas. This resulted in the establishment of the Senatorial Project of the University of Vienna in 1997. As a result, the atlas’ publisher directed that an insert noting this possibility be mailed to all libraries holding the atlas, and stopped printing new copies.

To jest tylko fragment artykułu. Aby przeczytać całość, przejdź do Czytelni medycznej.