Powikłania oczodołowe w zapaleniu zatok sitowych u dzieci leczonych w referencyjnym laryngologicznym ośrodku akademickim

Iryna Drohobycka, *Lidia Zawadzka-Głos

Streszczenie
Wstęp. Jednym z najczęściej rozpoznawanych schorzeń górnych dróg oddechowych jest zapalenie błony śluzowej nosa i zatok przynosowych. Szczególną postacią zapalenia zatok obocznych nosa u dzieci jest zapalenie sitowia. Z uwagi na umiejscowienie komórek sitowia ich zapalenie stanowi większe zagrożenie dla chorego w porównaniu do zapalenia innych zatok obocznych nosa.
Cel pracy. Celem pracy była ocena występowania, stopnia zaawansowania i sposobu leczenia powikłań oczodołowych zapalenia zatok sitowych u dzieci w materiale akademickiego ośrodka referencyjnego laryngologii dziecięcej.
Materiał i metody. Analizą retrospektywną objęto 41 pacjentów z powikłaniami oczodołowymi w przebiegu zapalenia zatok sitowych, którzy byli hospitalizowani w Klinice Otolaryngologii Dziecięcej Warszawskiego Uniwersytetu Medycznego w latach 2012–2017. Analizie poddano stopień powikłań wg skali Chandlera oraz zastosowane leczenie i patogeny wyizolowane z posiewów materiału uzyskanego podczas zabiegu chirurgicznego.
Wyniki. Do badania włączono 25 chłopców (60%) i 16 dziewcząt (40%) w wieku od 3 miesięcy do 16 lat. Średnia wieku wszystkich dzieci wynosiła 5,34 lat (SD = 3,98). Wg skali Chandlera powikłania zaprzegrodowe stwierdzono u 12 pacjentów (29,27%), a u 29 (70,73%) rozpoznano powikłania przedprzegrodowe. Leczeniu chirurgicznemu poddano 12 (29,27%) pacjentów, z czego u 8 (66,7 %) z nich wykonano ethmoidektomię z dostępu zewnętrznego z drenażem oczodołu, a u 4 pacjentów (33,3%) zastosowano czynnościowo-endoskopową chirurgię zatok przynosowych (FESS – ang. Functional Endoscopic Sinus Surgery). Zgodność obrazu tomografii komputerowej (TK) ze zmianami stwierdzonymi podczas interwencji chirurgicznej stwierdzono u 10 pacjentów (83,3%). Z posiewu materiałów pobranych podczas zabiegu wyizolowano 15 różnych patogenów. W ponad połowie przypadków (53,3%) patogenem był gronkowiec. Wszyscy pacjenci z powikłaniami oczodołowymi zaprzegrodowymi otrzymali terapię skojarzoną obejmującą leczenie chirurgiczne i dwa dożylne antybiotyki według wyniku posiewu. Najczęściej stosowanymi antybiotykami były cefalosporyny trzeciej generacji i klindamycyna.
Wnioski. W zapaleniu zatok sitowych u dzieci leczonych w referencyjnym laryngologicznym ośrodku akademickim powikłania przedprzegrodowe występowały dwukrotnie częściej niż zaprzegrodowe. Większość przypadków nie wymaga interwencji chirurgicznej.

Summary
Introduction. One of the most commonly diagnosed upper respiratory diseases is sinusitis. A particular form of sinusitis in children is ethmoiditis. Due to the location of ethmoidal cells, their inflammation is associated with higher risk of complications compared with inflammation of other sinuses.
Aim. The aim of the study was to assess the prevalence, severity and management of ocular complications of ethmoiditis in the retrospective material of the reference laryngological academic center.
Material and Methods. The retrospective analysis included 41 patients with ocular complications of ethmoid sinusitis who were hospitalized in the Department of Pediatric Otolaryngology in the years 2012–2017. The analysis included the severity of complications on Chandler’s scale, management and results of culture of the material obtained during surgery.
Results. The study included 25 boys (60%) and 16 girls (40%) aged from 3 months to 16 years. Mean age of the patients was 5.34 years (SD = 3.98). According to Chandler’s scale, retroseptal complications were diagnosed in 12 patients (29.27%), and anteroseptal complications – in 29 patients (70.73%). Surgical treatment was performed in 12 patients (29.27%), 8 of whom (66.7%) underwent external ethmoidectomy with orbital drainage, and 4 of whom (33.3%) underwent functional endoscopic sinus surgery (FESS). Consistent findings of CT scan with lesions found during surgical intervention were found in 10 patients (83.3%). Fifteen different pathogens were isolated from the material collected during the procedures. In more than half of the patients (53.3%), the pathogen was a staphylococcus. Al the patients with retroseptal ocular complications underwent combination therapy consisting of surgical management and two intravenous antibiotics targeted for the etiological factor. The most frequently used antibiotics included 3^rd generation cephalosporins and clindamycin.
Conclusions. In children with ethmoiditis treated in a reference laryngological academic center, anteroseptal complications occurred twice as often as retroseptal complications. Most cases did not require surgical intervention.

To jest tylko fragment artykułu. Aby przeczytać całość, przejdź do Czytelni medycznej.