Wiedza stomatologów w zakresie kariostatycznego działania fluoru

Urszula Kaczmarek¹, Wojciech Kowalczyk², Dariusz Gozdowski³, *Dorota Olczak-Kowalczyk⁴

Streszczenie
Wstęp. Aktualna wiedza odnośnie kariostatycznego działania fluoru, metod i bezpie-czeństwa profilaktyki fluorkowej jest niezbędna do zastosowania u danego pacjenta adekwatnej do wieku i poziomu ryzyka metody profilaktycznej.
Cel pracy. Ocena wiedzy lekarzy dentystów dotyczącej bezpieczeństwa i mechanizmu działania fluoru w zapobieganiu próchnicy zębów.
Materiał i metody. Przeprowadzono anonimowe badanie kwestionariuszowe wśród 212 stomatologów uczestniczących w szkoleniach stomatologicznych. Pytania zawarte w ankiecie dotyczyły wiedzy odnośnie fluorkowania wody, mechanizmów kariostatycznego działania fluoru i bezpieczeństwa profilaktyki fluorkowej. W analizie statystycznej danych zastosowano test chi-kwadrat, współczynnik korelacji rang Spearmana, za istotny przyjmując poziom p < 0,05.
Wyniki. Nieprawidłową wiedzę o fluorkowaniu wody w kraju wykazało 26,9% badanych, a w Europie 16,0%. Większość stomatologów (80,7%) uznała przewagę skuteczności metod egzogennych nad endogennymi w zapobieganiu próchnicy, a ponad połowa (59,0%) wpływ na przebieg procesów remineralizacji i demineralizacji za najistotniejsze przeciw-próchnicowe działanie. Niemal wszyscy respondenci (95,7%) przyznali, iż stosowanie fluoru w celu zapobiegania próchnicy jest kontrowersyjne, głównie z powodu uzależnionego od dawki działania terapeutycznego lub toksycznego (85,4%). Około 20% badanych uważało, że kariostatyczne dawki fluoru wpływają niekorzystnie na ogólny stan zdrowia, powodując głównie łamliwość kości (10,4%).
Wnioski. Brak prawidłowej wiedzy o dominującym kariostatycznym działaniu fluoru może skutkować wyborem niewłaściwej metody zapobiegania lub brakiem miejscowej aplikacji preparatów fluorkowych w obawie przed niepożądanym działaniem systemo-wym, co w konsekwencji może prowadzić do wzrostu próchnicy w populacji.

Summary
Introduction. The use of age- and risk-adjusted caries prevention requires up-to-date knowledge on the cariostatic effects of fluoride, as well as the methods and safety of fluoride prophylaxis.
Aim. The aim of the study was to assess dentists’ knowledge of the safety and mechanism of anticaries effects of fluoride.
Material and methods. An anonymous questionnaire was conducted among 212 dentists participating in dental training. The questions included in the questionnaire related to knowledge about water fluoridation, fluoride cariostatic mechanisms and the safety of fluoride prophylaxis. The chi-square test and the Spearman’s rank correlation coefficient were used for statistical analysis. A significance level of 0.05 was used.
Results. Incorrect knowledge about water fluoridation was demonstrated by 26.9% of respondents in the country and 16.0% of respondents in Europe. Most respondents (80.7%) reported higher efficacy of exogenous vs endogenous anticaries approaches, and more than half of respondents (59.0%) considered the processes of remineralisation and demineralisation as the most important anticaries activity. Almost all respondents (95.7%) agreed that the use of fluoride for caries prevention is controversial, mainly due to its dose-dependent therapeutic or toxic effects (85.4%). According to about 20% of respondents, cariostatic fluoride doses have adverse effects on the general health, mainly in the form of bone fragility (10.4%).
Conclusions. Lack of correct knowledge about the dominant cariostatic effects of fluoride may result in the choice of an inappropriate preventive method or avoiding local application of fluoride preparations for fear of adverse systemic effects, which may in turn lead to increased caries prevalence in a given population.

To jest tylko fragment artykułu. Aby przeczytać całość, przejdź do Czytelni medycznej.