HPV-zależne nowotwory głowy i szyi a 10 lat doświadczeń ze szczepionkami przeciwko wirusowi brodawczaka ludzkiego

Karolina Raczkowska-Łabuda, Anna Gorzelnik, Jolanta Jadczyszyn, *Lidia Zawadzka-Głos

Streszczenie
W ostatnich latach obserwuje się w Europie dynamiczny wzrost zachorowań na nowotwory głowy i szyi. Co roku około 6000 osób w naszym kraju zostaje postawionych przed diagnozą patologicznego rozrostu w obrębie narządów głowy i szyi. Ryzyko zachorowania na nowotwory tej grupy zwiększa się u obu płci proporcjonalnie do wieku, ze szczytem około 64. r.ż. Prawidłowo postawiona diagnoza nowotworu głowy i szyi typowo ma miejsce w wieku między 45. a 64. r.ż.
W wielu krajach Europy, w tym i w Polsce, obserwowany jest tzw. „fenomen epidemiologiczny” czyli wzrost zapadalności na nowotwory głowy i szyi u osób poniżej 40. r.ż., które nigdy nie paliły i nie nadużywały alkoholu. Zmienił się profil pacjenta z nowotworem głowy i szyi.
Szacuje się, że ponad 90% mężczyzn i 80% kobiet będzie zainfekowanych przynajmniej jednym typem wirusa HPV w trakcie swojego życia. Połowę tych infekcji wywołają typy onkogenne. Typ 16 wirusa odpowiada za 90% infekcji wysokiego ryzyka i podnosi prawdopodobieństwo wystąpienia nowotworu jamy ustnej i gardła zależnych od wirusa brodawczaka ludzkiego nawet 15 do 230 razy. W obliczu odmienności przebiegu i rokowania u chorych ze zmianą związaną z wirusem brodawczaka ludzkiego wyłączono nowotwory głowy i szyi HPV-zależne z dotychczasowego systemu stagingu TNM (ang. tumor, nodes, metastasis) i utworzono odrębną grupę uwzględniającą jedynie zmiany tego typu.
Szczepionki przeciwko HPV to jeden z najważniejszych kroków w prewencji nowotworowej ostatnich kilku dekad. W Polsce dostępne są 3 różne preparaty ujęte jako dodatkowe w PSO.

Summary
In the recent years, there has been a rapid increase in the incidence of head and neck cancers in Europe. Every year, 6,000 persons in Poland are diagnosed with a neoplastic proliferative disease in the head and neck region. The risk of cancer of this group increases with age in both genders, with a peak incidence around the age of 64. A diagnosis of a head and neck tumor typically occurs between the age of 45 and 64.
In many European countries, including Poland, the so-called “epidemiological phenomenon” is observed. Epidemiological phenomenon consists in an increasing incidence of head and neck cancers in persons under 40 years of age who had never smoked or abused alcohol. The profile of patient with head and neck cancer has changed.
It is estimated that over 90% of men and 80% of women will be infected with at least one type of HPV in their lifetime. Half of the infections are caused by the oncogenic types. HPV type 16 is responsible for 90% of high-risk infections and increases the likelihood of human papillomavirus-related oropharyngeal cancers by 15 to 230 times, depending on the type of the virus. In the view of the differences in course and prognosis in patients with HPV-related cancers, these tumors have been excluded from the existing TNM staging system (tumor, nodes, metastasis), and a separate classification, only for this group of tumors, was created.
HPV vaccines have been one of the most important steps in cancer prevention in the last few decades. In Poland, 3 different vaccines are included in the National Vaccination Program as recommended, but they are not reimbursed by the State.

To jest tylko fragment artykułu. Aby przeczytać całość, przejdź do Czytelni medycznej.