Leczenie złamań nasady dalszej kości promieniowej
© Borgis - Medycyna Rodzinna 1/2000, s. 5-7
Leszek Jezierski, Wojciech Mikuła, Honorata Sokolnicka
Do jednych z najczęstszych urazów spotykanych w traumatologii należą złamania dalszej nasady kości promieniowej (1, 2, 3, 4). Urazom tym ulegają głównie ludzie starsi po 60 roku życia, w przeważającej części kobiety, u których znacznie bardziej nasilony jest proces osteoporozy. Do złamań tych dochodzi głównie w wyniku upadku na wyprostowaną kończynę górną: siła upadku przenosi się wówczas na obwodowy odcinek dalszej nasady przedramienia, w następstwie czego dochodzi do złamania kości. Badania eksperymentalne dowodzą, że 80% tej siły jest przenoszone na nasadę kości łokciowej. Nasada dalsza kości promieniowej zbudowana jest z istoty beleczkowato-gąbczastej z cienką warstwą korową, szczególnie podatną na uszkodzenia. Powierzchnia stawowa nadgarstka składająca się ze stawów: promieniowo-nadgarstkowego, promieniowo-łokciowego dalszego oraz kompleksu chrząstki trójkątnej łącznie z kośćmi nadgarstka i skomplikowanym aparatem więzadłowym, stanowi swoisty system, który przy złamaniach nasady ulega również uszkodzeniu. Ma to miejsce najczęściej przy wymuszonym przeproście, ulnaryzacji i supinacji z komponentą skrętną (3, 4).
Najczęstszym złamaniem w obrębie dalszej nasady kości promieniowej są złamania typu Collesa (ok. 90%), w których dochodzi do przemieszczenia odłamu obwodowego dogłowowo i grzbietowo w kierunku promieniowym i jego supinacji. Rzadziej spotykamy się ze złamaniami typu Smitha, które powstają w mechanizmie odwrotnym, podczas upadku na grzbietową powierzchnię ręki. Złamania wyrostka rylcowatego kości promieniowej, brzeżne typu Bartona i Goyranda należą do stosunkowo rzadko występujących.
W celu wyjaśnienia patomechanizmu złamania, rokowania czy też określenia trudności w procesie leczenia posługujemy się w praktyce klinicznej klasyfikacją złamań dalszej nasady kości promieniowej wg AO, która dzieli złamania na trzy grupy główne:
A - złamania pozastawowe,
B - złamania dotyczące części stawu,
C - złamania dotyczące całego stawu.
Każda z grup głównych dzieli się na trzy podgrupy spełniające powyższe założenia.
Również mającą zastosowanie praktyczne klasyfikacją złamań jest ośmiostopniowa klasyfikacja wg Frykmana. Inne, a jest ich kilkanaście, mają obecnie znaczenie wyłącznie historyczne.
Ocena rodzaju złamania opiera się w praktyce na wykonywanych zdjęciach radiologicznych w dwóch projekcjach (AP i bocznej). Wyjątkowo rzadko w przypadkach skomplikowanych wykonuje się badanie tomograficzne.
W naszym ośrodku leczeniem z wyboru większości złamań dalszej nasady kości promieniowej jest leczenie zachowawcze. Jedynie w złamaniach niestabilnych (wieloodłamowych, dostawowych, zmiażdżeniowych) w przypadku niepowodzenia podczas repozycji czy też wtórnej utraty prawidłowego ustawienia odłamów stosujemy z wyboru leczenie operacyjne. W złamaniach stabilnych, do których należą złamania pozastawowe bez przemieszczenia lub z przemieszczeniem, w których po repozycji dochodzi do prawidłowego ustawienia i zaklinowania odłamów, wystarczające jest unieruchomienie w opatrunku gipsowym pełnym lub szynie przedramiennej na okres 4-6 tygodni. W złamaniach niestabilnych stosowane jest leczenie zachowawcze lub
To jest tylko fragment artykułu. Aby przeczytać całość, przejdź do Czytelni medycznej.