Próchnica zębów stałych u dzieci w wieku 5 i 7 lat w Polsce i jej związek z próchnicą zębów mlecznych**

© Borgis - Nowa Stomatologia 3/2017, s. 129-141

*Dorota Olczak-Kowalczyk¹, Dariusz Gozdowski², Urszula Kaczmarek³

Streszczenie
Wstęp. Stan zębów stałych oceniany jest najwcześniej u dzieci 6-letnich lub starszych. Przed ukończeniem 6. roku życia wyrzyna się jednak 25% pierwszych zębów trzonowych, a przed ukończeniem 5. roku życia – 5%.
Cel pracy. Ocena częstości występowania i poziomu próchnicy zębów stałych u dzieci w wieku 5 i 7 lat oraz związku z próchnicą zębów mlecznych.
Materiał i metody. Badanie przekrojowe w 2016 roku dzieci w wieku 5 i 7 lat przeprowadzono zgodnie z zaleceniami WHO. Grupy badane wyłoniono w losowaniu trzywarstwowym. Odnotowano liczbę wyrzniętych zębów stałych, puwz/PUWZ, PUWP, SiC, frekwencję próchnicy. W analizie statystycznej zastosowano test chi-kwadrat do porównania frakcji oraz test t-Studenta do porównania średnich.
Wyniki. Zbadano 893 dzieci 5-letnich i 897 7-letnich. Próchnica zębów występowała odpowiednio u 76,9 i 89,4% dzieci, częściej na wsi. Wyrzynający się lub wyrznięty co najmniej jeden ząb stały posiadało odpowiednio 26,2 i 98,8% dzieci, spośród których u 6,4 i 29,7% występowała próchnica zębów stałych. PUWZ osiągnęło wartość odpowiednio 0,10 ± 0,48 i 0,62 ± 1,16 przy średniej liczbie wyrzniętych zębów 1,62 ± 1,48 i 3,65 ± 0,91. U dzieci 5-letnich próchnica dotyczyła 6,3% zębów pierwszych trzonowych, u 7-letnich 0,3% siecznych szczęki i 16,1% pierwszych trzonowych (PUWZ6 = 0,59 ± 1,07). W obu grupach u dzieci z PUWZ ≥ 1 istotnie wyższe były wartości puwz niż u dzieci z PUWZ = 0. U dzieci 7-letnich próchnica zębów mlecznych zwiększała ponad 5-krotnie ryzyko rozwoju próchnicy zębów stałych (OR = 5,66 (2,71-11,84); p < 0,001).
Wnioski. Próchnica pierwszych stałych zębów trzonowych pojawia się w krótkim czasie po wyrznięciu, częściej u dzieci mieszkających na wsi. Jej rozwojowi sprzyja próchnica zębów mlecznych, stąd konieczność ich leczenia w okresie poprzedzającym wyrzynanie zębów stałych.

Summary
Introduction. The condition of permanent dentition is first assessed in children who are 6 years old or older. However, 25% of the first molar teeth erupt before the age of 6 and 5% – before the age of 5.
Aim. The assessment of the frequency of occurrence and the level of dental caries in permanent dentition in children aged 5 and 7 and of the association with the dental caries of primary dentition.
Material and methods. A cross-sectional study enrolling children aged 5 and 7 carried out in 2016 in accordance with the recommendations of WHO. The members of the study groups were identified in three-stage stratified sampling A note was taken of the number of emerged permanent teeth, dmft/DMFT, DMFS, SiC, the prevalence of caries. In the statistical analysis the chi-square test was applied for comparing fractions and the t-test – for comparing mean values.
Results. 893 children aged 5 and 897 children aged 7 were examined. Dental caries occurred in respectively 76.9 and 89.4% of children, more frequently in rural areas. At least one erupting or erupted permanent tooth was present in respectively 26.2 and 98.8% of children of which 6.4 and 29.7%, had caries of permanent teeth. DMFT reached a level of respectively 0.10 ± 0.48 and 0.62 ± 1.16 with the mean number of erupted teeth equal 1.62 ± 1.48 and 3.65 ± 0.91. In 5-year-old children caries was present in 6.3% of first molar teeth, in 7-year-olds in 0.3% maxillary incisors and 16.1% of first molars (DMFT6 = 0.59 ± 1.07). In both groups in children with DMFT ≥ 1 the values of dmft were significantly higher than in children with DMFT = 0. In 7-year-old children caries of primary dentition increased the risk of the development of caries of permanent dentition more than 5 times (OR = 5.66 (2.71-11.84); p < 0.001).
Conclusions. Caries of the permanent first molar teeth occurs shortly after eruption, more frequently in children inhabiting rural areas. Its development is promoted by caries of primary teeth, thus the necessity to treat them in the period preceding the eruption of permanent teeth.

To jest tylko fragment artykułu. Aby przeczytać całość, przejdź do Czytelni medycznej.