Ekologia, skład chemiczny, działanie prozdrowotne oraz badania biotechnologiczne aronii czarnoowocowej (Aronia melanocarpa (Michx.) Elliott), aronii czerwonej (Aronia arbutifolia (L.) Pers.) i aronii śliwolistnej (Aronia × prunifolia (Marsh.) Rehd.)

*Agnieszka Szopa, Paweł Kubica, Halina Ekiert

Streszczenie
W pracy przedstawiono charakterystykę ekologiczno-botaniczną Aronia melanocarpa (aronii czarnoowocowej). Zaprezentowano aktualny stan badań naukowych dotyczących składu chemicznego i aktywności biologicznej owoców tego gatunku oraz otrzymywanych z nich ekstraktów. Surowce te są bogatym źródłem związków o charakterze polifenoli (głównie antocyjany, proantocyjanidyny, flawonoidy, kwasy fenolowe), karotenoidów, witamin oraz biopierwiastków. Związki te są odpowiedzialne między innymi za działanie przeciwutleniające, przeciwnowotworowe, usprawniające krążenie, promieniochronne i przeciwzapalne aronii.
W pracy zwrócono uwagę na znaczenie dwóch innych mniej znanych roślin z rodzaju Aronia: Aronia arbutifolia (aronia czerwona; aronia czerwonoowocowa) i mieszańca gatunków A. melanocarpa i A. arbutifolia – Aronia × prunifolia (aronia śliwolistna). Przedstawiono ich charakterystykę ekologiczno-botaniczną oraz zaprezentowano wyniki badań naukowych, z których wynika, że owoce i liście tych roślin mogą stanowić alternatywne dla aronii czarnoowocowej surowce lecznicze i spożywcze.
Ponadto przedstawiono stan badań biotechnologicznych dotyczących gatunków rodzaju Aronia. W przeglądzie uwzględniono najnowsze badania fitochemiczne i biotechnologiczne prowadzone przez zespół Zakładu Botaniki Farmaceutycznej UJ CM we współpracy z innymi ośrodkami naukowymi w Polsce.

Summary
The paper presents the ecological and botanical characteristic of Aronia melanocarpa (black chokeberry). The current state of research on the chemical composition and biological activity of fruits and fruit extracts of this plant is presented. These plant raw materials are a rich source of polyphenol compounds (mainly anthocyanins, proanthocyanidins, flavonoids, phenolic acids), carotenoids, vitamins and bioelements. These compounds are responsible for the antioxidant, antitumor, improving circulation, radiation protection and anti-inflammatory effects of chokeberry.
In the work the special attention is paid to the importance of two other less known plants of the Aronia genus: Aronia arbutifolia (red chokeberry) and hybrid of A. melanocarpa and A. arbutifolia – Aronia × prunifolia (purple chokeberry). The ecological and botanical characteristic of these chokeberries is described. Moreover, the results of scientific studies evidenced that fruits and/or leaves of these plants could be a plausible medicinal and food-staff raw material alternative to black chokeberry.
Furthermore, the state of biotechnology research on Aronia species is presented. In the review the results of the latest phytochemical and biotechnological studies, conducted by the team of the Department of Pharmaceutical Botany UJ CM in cooperation with other scientific centers in Poland, are included.

To jest tylko fragment artykułu. Aby przeczytać całość, przejdź do Czytelni medycznej.