Socioeconomic, psychological and health-related correlates of fatigue in adults with longstanding type 1 diabetes**

*Anna Duda-Sobczak, Dorota Zozulińska-Ziółkiewicz, Bogna Wierusz-Wysocka

Streszczenie
Wstęp. Cukrzyca typu 1 jest chorobą przewlekłą wymagającą stałej insulinoterapii. Konieczność dopasowania zasad leczenia do aktualnego stylu życia może stanowić źródło napięcia emocjonalnego i zmęczenia.
Cel pracy. Celem badania była ocena czynników warunkujących zmęczenie u osób z długim wywiadem cukrzycy typu 1.
Materiał i metody. Do badania włączono 285 osób (151 kobiet); mediana wieku 43 lata [rozstęp międzykwartylowy (IQR): 34-52], czas trwania cukrzycy ponad 20 lat, HbA1c 7,8% (IQR: 7,1-8,9). Wykluczono osoby z rozpoznanymi przewlekłymi powikłaniami powodującymi niesprawność. Pacjenci wypełniali kwestionariusz zawierający pytanie: „Czy jest Pani/Pan zmęczona/y życiem z cukrzycą?” oraz Kwestionariusz Obszarów Problemowych w Cukrzycy (PAID), Kwestionariusz Depresji Becka (BDI), Inwentarz Osobowości NEO-FFI, Skalę Poczucia Zmęczenia (MFSI-SF). Oceniono status socjoekonomiczny pacjentów oraz wyrównanie metaboliczne cukrzycy.
Wyniki. 55,8% osób deklarowało zmęczenie związane z życiem z cukrzycą. Wykazano zależność pomiędzy oceną zmęczenia opartą o jedno pytanie a wynikami uzyskanymi w skali MFSI-SF (r = 0,38; p < 0,001). Osoby posiadające zatrudnienie oraz pozostające w stałym związku partnerskim rzadziej deklarowały zmęczenie (p < 0,05). Lęk przed niedocukrzeniem oraz przed wstrzyknięciami insuliny występował częściej w grupie deklarującej zmęczenie (p < 0,05). Wykazano związek zmęczenia z wynikami uzyskanymi w skalach BDI, PAID oraz z osobowością neurotyczną. Nie obserwowano związku zmęczenia z HbA1c. W analizie regresji wieloczynnikowej wykazano, że lęk przed niedocukrzeniem, lęk przed wstrzyknięciami insuliny, poziom wykształcenia, mała aktywność fizyczna oraz przewlekłe powikłania mikronaczyniowe były niezależnie związane ze zmęczeniem.
Wnioski. Zmęczenie w cukrzycy typu 1 jest związane ze współistniejącymi zaburzeniami depresyjnymi, stopniem radzenia sobie z chorobą, neurotyczną osobowością oraz szczególnymi czynnikami socjoekonomicznymi.

Summary
Introduction. Type 1 diabetes is a chronic disease requiring continuous insulin therapy. Adjusting the rules of treatment to the existing lifestyle can be a source of emotional distress and fatigue.
Aim. The aim of this study was to assess factors determining fatigue in subjects with long history of type 1 diabetes.
Material and methods. 285 subjects (151 women), median age 43 years [interquartile range (IQR): 34-52], type 1 diabetes duration over 20 years, HbA1c 7.8% (IQR: 7.1-8.9) were included. Subjects diagnosed with chronic complications causing disability were excluded. Patients completed questionnaire comprising the question: Do you feel fatigue due to living with diabetes? Additionally, Problem Areas in Diabetes Questionnaire (PAID), Beck Depression Inventory (BDI), Neuroticism Extraversion Openness Five-Factor Inventory (NEO-FFI), Multidimensional Fatigue Symptom Inventory-Short Form (MFSI-SF) were completed. Socioeconomic status and parameters of metabolic control were assessed.
Results. 55.8% of subjects declared fatigue due to diabetes. There was a relationship between fatigue assessment based on single question and scores exhibited in MFSI-SF Total (r = 0.38; p < 0.001). Employed and married participants less frequently declared fatigue (p < 0.05). The fear of hypoglycemia and insulin injections was more frequent in group declaring fatigue (p < 0.05). Fatigue was strongly associated with scores exhibited in BDI, PAID questionnaire as well as with neurotic personality. No relation of HbA1c with fatigue was found. Multivariate regression analysis showed that the fear of hypoglycaemia, fear of insulin injections, degree of education, physical activity and microangiopathy were associated with fatigue.
Conclusions. Fatigue in type 1 diabetes is determined by comorbid depressive disorder, coping with diabetes, neurotic personality and particular socioeconomic factors.

To jest tylko fragment artykułu. Aby przeczytać całość, przejdź do Czytelni medycznej.