Rola selenu w organizmie człowieka

*Maciej Ratajczak, Małgorzata Gietka-Czernel

Streszczenie
Pierwiastek śladowy, jakim jest selen, ma istotne znaczenie dla prawidłowego funkcjonowania organizmu ludzkiego. Jako składnik białek enzymatycznych, wchodzi w skład wielu krytycznych dla życia szlaków biochemicznych. Selen stanowi centrum aktywne dla reakcji utleniania i redukcji (redoks), dzięki czeku ma zdolność rozkładania nadtlenku wodoru, nadtlenków lipidowych oraz fosfolipidowych i przekształcania ich do nieszkodliwych produktów, takich jak woda i alkohole. Reaktywne formy tlenu mogą uszkadzać substancje takie jak lipidy, będące składnikiem błon komórkowych, lipoproteiny oraz DNA. Wiąże się to ze zwiększonym ryzykiem rozwoju chorób układu sercowo-naczyniowego, autoimmunologicznych oraz nowotworowych. Niskie stężenie selenu wiąże się również ze zwiększoną śmiertelnością, upośledzeniem odporności organizmu oraz zaburzeniami nastroju. Ponadto, selen bierze udział w metabolizmie hormonów tarczycy, a jego niedobór może prowadzić do zaburzeń czynności tarczycy.
W wielu krajach europejskich zawartość selenu w środowisku jest niedostateczna, w związku z czym jego zawartość w diecie może być niewystarczająca do pokrycia dziennego zapotrzebowania na ten pierwiastek. Toczy się gorąca dyskusja na temat zasadności suplementacji selenu, formy podawania oraz optymalnej dawki. Niniejszy artykuł jest próbą podsumowania obecnej wiedzy na temat selenu oraz ma na celu znalezienie odpowiedzi na powyższe pytania.

Summary
The trace mineral selenium is an essential nutrient that is fundamental to human biology. As a component of selenoproteins, selenium is involved in many metabolic pathways that are critical for life. Selenium plays a key role in oxidation/reduction (redox) reactions. It is involved with reduction of hydrogen peroxide as well as decomposition of lipid and phospholipid peroxides to harmless products, such as water and alcohols. Reactive oxygen species damage biomolecules like lipids, lipoproteins, that are components of cell membranes, and DNA. This increases the risk of conditions such as cardio-vascular diseases, autoimmune diseases and cancer. Selenium deficiency is associated with increased risk of mortality, poor immune function and mood disorders. Selenium is also involved with thyroid hormone metabolism and its deficiency may affect thyroid function.
Due to its scarcity in many European countries, dietary intake of selenium is likely to be below the daily requirements. There is an ongoing heated debate concerning the need for supplementation, its forms and dosing. This article summarizes the current knowledge about selenium and attempts to provide answers to these questions.

To jest tylko fragment artykułu. Aby przeczytać całość, przejdź do Czytelni medycznej.