Zawartość manganu w sokach drzewnych z terenu Podkarpacia

*Maciej Bilek¹, Piotr Kuźniar¹, Kinga Stawarczyk², Ewa Cieślik³

Streszczenie
Wstęp. Wiosenne soki drzew od wieków spożywane są w krajach Europy Środkowej, Wschodniej i Północnej, a medycyna ludowa przypisuje im rozmaite właściwości lecznicze. W Polsce, w ostatnich latach popularność soków drzewnych wzrasta, co przejawia się dużą grupą konsumentów zbierających sok we własnym zakresie, jak również powiększającym się asortymentem soków butelkowanych.
Cel pracy. Celem badań było oszacowanie zawartości manganu w sokach drzewnych pochodzących z terenu Podkarpacia i określenie potencjalnych korzyści żywieniowych i leczniczych związanych z tym pierwiastkiem.
Materiał i metody. Soki drzewne pobrano w dwóch miejscowościach na terenie Podkarpacia. W Niwiskach soki zostały pobrane z brzozy zwisłej, rosnącej na czterech różnych stanowiskach, z kolei w Werynii z drzew rosnących na tym samym stanowisku, ale należących do ośmiu różnych gatunków. Oznaczenia zawartości manganu dokonano metodą atomowej spektroskopii absorpcyjnej.
Wyniki. Istotnie największą ilość manganu zawierał sok brzóz zwisłych rosnących w lesie (17,59 mg/l ± 8,46), a najmniejszą – w pobliżu gospodarstwa (1,99 mg/l ± 1,27) i pola uprawnego (3,98 mg/l ± 2,31). Pośród ośmiu badanych gatunków istotnie większą zawartość manganu od pozostałych badanych gatunków zawierał sok grabu pospolitego (6,89 mg/l ± 6,84), wierzby białej (4,61 mg/l ± 4,31) i brzozy zwisłej (4,25 mg/l ± 2,46). W odniesieniu do norm żywieniowych Europejskiej Agencji Bezpieczeństwa Żywności, soki badanych drzew w jednym litrze zawierają od zera do ponad tysiąca procent normy manganu.
Wnioski. W zależności od miejsca poboru i gatunku, soki drzewne są bogatym źródłem manganu. Największe perspektywy masowego wykorzystania stwarzają soki brzozy zwisłej, które mogą być wykorzystywane w walce z niedoborami manganu.

Summary
Introduction. The spring sap of trees are consumed for centuries in the countries of central, eastern and northern Europe, and folk medicine assigns them various medicinal properties. In Poland, in recent years, the popularity of tree saps has grown. It manifests in a large group of consumers collecting tree saps, as well as in an expanding range of bottled tree saps.
Aim. The aim of this study was to estimate the manganese content in the tree saps and identify potential nutritional and medicinal benefits associated with this mineral.
Material and methods. Tree saps were collected at two localities in Podkarpacie region. In Niwiska tree saps were collected from the groups of individuals of silver birch growing at four different posts, while in Werynia trees were growing in the same post, but they belonged to the eight species. The manganese content has been determined by atomic absorption spectroscopy.
Results. Manganese content was significantly higher in the tree saps collected from the silver birch trees growing in the forest (17.59 mg/l ± 8.46), and in turn the lowest – near of the farm (1.99 mg/l ± 1.27) and farmland (3.98 mg/l ± 2.31). Among the eight studied species significantly higher manganese content was observed in the case of hornbeam tree saps (6.89 mg/l ± 6.84), white willow tree saps (4.61 mg/l ± 4.31) and silver birch tree saps (4.25 mg/l ± 2.46). In the context of the nutritional standards of the European Food Safety Authority one liter of examined tree saps can realize from zero to more than a thousand percent of the daily recommendation.
Conclusions. Depending on the species and collection sites tree saps can be a rich source of manganese. The greatest prospect for widespread use is associated with the birch tree saps, which can be used in the treatment of manganese deficiency.

To jest tylko fragment artykułu. Aby przeczytać całość, przejdź do Czytelni medycznej.