Jeżyny (Rubus sp.) jako źródło substancji biologicznie aktywnych o potencjalnym zastosowaniu medycznym

*Dorota Grabek-Lejko

Streszczenie
Jeżyny należą do rodzaju Rubus, który obejmuje około 700 gatunków. Jeżyny występują w wielu miejscach kuli ziemskiej, szczególnie w strefie klimatycznej umiarkowanej. Owoce jeżyn znane są od lat ze względu na ich przyjemny smak i wartości odżywcze. Spożywane są na surowo lub w formie przetworzonej. Dziko rosnące jeżyny od wieków wykorzystywane były w medycynie ludowej w leczeniu biegunek, zapaleń jelita grubego, krztuśca, w zwalczaniu bólów porodowych czy też bólów zębów. W ostatnich latach wzrosło zainteresowanie jeżynami ze względu na ich silne właściwości przeciwutleniające. Przeciwutleniacze obecne w owocach chronią organizm przed szkodliwym działaniem wolnych rodników tlenowych, a tym samym pełnią funkcje ochronne przed takimi chorobami, jak: nowotwory, choroby układu krążenia, cukrzyca, choroby związane z wiekiem (np. choroba Alzheimera). W niniejszej pracy przedstawiono aktualny stan wiedzy na temat przeciwutleniających właściwości różnych gatunków jeżyn oraz ich potencjał farmakologiczny. Opisano właściwości przeciwbakteryjne, przeciwgrzybicze, przeciwwirusowe, przeciwnowotworowe i przeciwzapalne jeżyn.

Summary
The genus Rubus comprises around 700 species. Blackberries are widespread in many areas of the world, especially in temperate zones. Blackberry fruits are known for ages for delicious taste, pleasant flavor and nutritional profile of their fruits. Fruits are eaten fresh or processed. Wild grown blackberry plants have been extensively used in folk medicine to treat dysentery, diarrhea, whooping cough, colitis, labor pain, toothache. In past decades, pronounced attention has been paid to the blackberries remarkable antioxidant capacity. Antioxidants present in fruits play an important role in inhibiting and scavenging free radicals, thus providing protection to humans against infections and degenerative diseases like cancer, cardiovascular disease, diabetes and diseases associated with aging, like Alzheimer’s disease. In this paper current literature describing antioxidant potential of various blackberry species and their possible pharmacological usage (antibacterial, antifungal, antiviral, anticancer, anti-inflammatory) is being reviewed.

To jest tylko fragment artykułu. Aby przeczytać całość, przejdź do Czytelni medycznej.