Relationship between diet and calcium-phosphorus disorders in maintenance hemodialysis patients

*Sylwia Małgorzewicz¹, Małgorzata Kaczkan¹, Magdalena Jankowska², Bolesław Rutkowski², Alicja Dębska-Ślizień²

Streszczenie
Wstęp. Zaburzenia gospodarki wapniowo-fosforanowej i związane z nimi powikłania sercowo-naczyniowe stanowią jedną z przyczyn zwiększonej chorobowości i śmiertelności u chorych na przewlekłą chorobą nerek (PChN). Hiperfosfatemia oraz podwyższony iloczyn wapniowo-fosforanowy są uznawane za niezależne czynniki ryzyka zgonu. W celu zmniejszenia śmiertelności wdrażana jest profilaktyka i leczenie zaburzeń gospodarki wapniowo-fosforanowej, których częścią jest dieta z ograniczeniem fosforu.
Cel pracy. Celem pracy była ocena wpływu diety na zaburzenia gospodarki wapniowo-fosforanowej u chorych na PChN leczonych powtarzanymi hemodializami.
Materiał i metody. Badanie zostało przeprowadzone w Klinice Nefrologii, Transplantologii i Chorób Wewnętrznych GUMed. Uczestniczyło w nim 45 pacjentów w wieku średnio 56.9 +/- 17,5 lat (zakres 24-84). W badaniu wykonano następujące oznaczenia biochemiczne, takie jak stężenie w surowicy: fosforu, wapnia, parathormonu i aktywność fosfatazy alkalicznej. Obliczono również iloczyn wapniowo-fosforanowy oraz uwzględniono wskaźnik adekwatności dializy (Kt/V). Badania biochemiczne, iloczyn wapniowo-fosforanowy oraz wskaźnik adekwatności dializy porównano do wyników analizy diety pacjentów ocenionej za pomocą wywiadu 24-godzinnego. Analizę statystyczną przeprowadzono za pomocą programu Statistica vs 10.
Wyniki. U 66,7% badanych osób zaobserwowano hiperfosfatemię. Prawidłowy poziom wapnia w surowicy zaobserwowano jedynie u 17,7% osób. Dominującym odchyleniem w badaniach laboratoryjnych była hipokalcemia (77,8% badanych). Podwyższony iloczyn wapniowo-fosforanowy stwierdzono u 26,67%, a zalecany poziom parathormonu – jedynie u 24,4% pacjentów. Nie stwierdzono związku pomiędzy dietą a zaburzeniami gospodarki wapniowo-fosforanowej w badanej grupie. W przeprowadzonym badaniu zaobserwowano ujemną korelację między Kt/V a stężeniem fosforu w surowicy oraz wartością iloczynu wapniowo-fosforanowego. Dodatkowo stwierdzono dodatnią korelację pomiędzy niskim spożyciem fosforanów i nieadekwatną podażą białka i energii.
Wnioski. Adekwatna hemodializoterapia poprawia zaburzenia gospodarki wapniowo-fosforanowej. Restrykcje dietetyczne mają marginalny wpływ na stężenie fosforanów u chorych hemodalizowanych. Znaczne ograniczenie fosforanów w diecie może stanowić czynnik ryzyka niskiego spożycia białka i kalorii, co w konsekwencji może prowadzić do niedożywienia.

Summary
Introduction. Calcium-phosphorus disturbances and related cardiovascular complications are one of the causes of increased morbidity and mortality in patients with chronic kidney disease (CKD). Hyperphosphatemia, and elevated calcium-phosphorus products are considered to be independent risk factors for mortality. A diet with limited phosphate content is an element in the prevention and treatment of calcium-phosphate disturbances.
Aim. The aim of this study was to evaluate the relationship between diet and calcium-phosphorus disturbances in patients with chronic kidney disease treated with hemodialysis.
Material and methods. The study was conducted at the Department of Nephrology, Transplantology and Internal Diseases MUG. The study included 45 hemodialysis (HD) patients aged 24 to 84 years (mean 56.9). In all patients serum concentrations of phosphorus, calcium, parathyroid hormone (PTH) and alkaline phosphatase were measured. The calcium-phosphorus product, and Kt/V were calculated. The diet of patients was assessed by 24-hour recall. Statistical analyzes were performed using Statistica vs 10.
Results. In 66.7% of patients hyperphosphatemia was observed. In 17.7% of patients normal levels of serum calcium, and in 77.78% hypocalcaemia was observed. Elevated calcium-phosphorus products were found in 26.67%, and the recommended level of PTH was observed in only 24.44% of patients. There was no relationship between diet and calcium and phosphorus concentration in the study group. In the study, a negative correlation between Kt/V and the serum concentration of phosphorus and the value of the calcium-phosphate product was observed. In addition, the results showed a positive correlation between the low intake of phosphates and an inadequate intake of protein and energy.
Conclusions. Adequate dialysis improves calcium and phosphorus disorders. Dietary restrictions have a marginal effect on serum phosphorus levels in patients on hemodialysis. A significant reduction of phosphates in the diet may be a risk factor for low calorie and protein intake, which in turn can lead to malnutrition.

To jest tylko fragment artykułu. Aby przeczytać całość, przejdź do Czytelni medycznej.