Efektywność strategii diagnostyczno-terapeutycznej przeciwko zakażeniom wirusem Epsteina-Barr w pediatrycznych ośrodkach przeszczepiania komórek krwiotwórczych w latach 2012-2015

*Jan Styczyński¹, Krzysztof Czyżewski¹, Jowita Frączkiewicz², Małgorzata Salamonowicz², Olga Zając-Spychała³, Agnieszka Zaucha-Prażmo⁴, Jolanta Goździk⁵, Magdalena Dziedzic¹, Krzysztof Kałwak², Ewa Gorczyńska², Robert Dębski¹, Anna Krenska¹, Alicja Chybicka², Jacek Wachowiak³, Jerzy R. Kowalczyk⁴, Mariusz Wysocki¹

Streszczenie
Wstęp. Prawie 90% osób dorosłych jest bezobjawowym nosicielem wirusa Epsteina-Barr (EBV). U pacjentów po przeszczepieniu komórek krwiotwórczych (HSCT) EBV może jednak powodować rozwój poważnego powikłania, jakim jest poprzeszczepowy zespół limfoproliferacyjny (ang. post-transplant lymphoproliferative disorder – PTLD).
Cel pracy. Celem pracy jest ocena funkcjonowania i skuteczności strategii diagnostyczno-terapeutycznej zakażeń EBV w polskich pediatrycznych ośrodkach przeszczepiania komórek krwiotwórczych w latach 2012-2015.
Materiał i metody. Analizą objęto łącznie 650 HSCT, w tym 499 przeszczepień allogenicznych. Pacjentów podzielono na dwie grupy według daty wykonania przeszczepienia: grupa 2012-2013 (308 HSCT, w tym 232 allo-HSCT) oraz grupa 2014-2015 (342 HSCT, w tym 267 allo-HSCT). Analizie poddano pacjentów, u których wystąpiła reaktywacja EBV wymagająca terapii wyprzedzającej. Jednocześnie przeprowadzono ankietę we wszystkich krajowych pediatrycznych ośrodkach przeszczepowych dotyczącą strategii diagnostyczno-terapeutycznej zakażeń EBV.
Wyniki. Reaktywacje EBV wystąpiły jedynie u pacjentów po allo-HSCT. W latach 2014-2015 częstość reaktywacji EBV wyniosła 24,3% (65/267) i była istotnie wyższa niż w latach 2012-2013, tj. 15,5% (36/232) (p = 0,014; OR = 1,8; 95%CI = 1,1-2,8). W latach 2012-2013 u 4/36 (11,1%) pacjentów z reaktywacją EBV doszło do zgonu w konsekwencji rozwoju PTLD. Natomiast w latach 2014-2015 u żadnego pacjenta (0/65) nie doszło do zgonu z powodu EBV-zależnego PTLD (p = 0,006; OR = 3,0; 95%CI = 2,3-4,0).
Wnioski. Strategia diagnostyczno-terapeutyczna zakażeń EBV oparta o rekomendacje ECIL, stosowana w polskich pediatrycznych ośrodkach przeszczepiania komórek krwiotwórczych w latach 2012-2015 charakteryzuje się wysoką skutecznością terapeutyczną i może być rekomendowana do dalszej praktyki klinicznej.

Summary
Introduction. Almost 90% of adult population is regarded to be asymptomatic carrier of Epstein-Barr Virus (EBV). However, in patients after hematopoietic stem cell transplantation (HSCT), EBV can cause post-transplant lymphoproliferative disorder (PTLD), which is a life-threatening complication.
Aim. The aim of the study was the analysis of efficacy of strategy of management of infections with EBV in Polish pediatric stem cell transplant centers in 2012-2015.
Material and methods. A total number of 650 transplants, including 499 allogeneic HSCT, were included into the study. Patients were divided in two groups, according to date of transplant: group 2012-2013 (308 HSCT, including 232 allo-HSCT) and group 2014-2015 (342 HSCT, including 267 allo-HSCT). All patients who were diagnosed for EBV reactivation were followed-up for efficacy of preemptive anti-EBV therapy. The results of survey on existing strategy of management of diagnosis and therapy of EBV infections in transplant centers was also analyzed.
Results. EBV reactivations occurred only in patients after allo-HSCT. In 2014-2015 the rate of EBV reactivations was 24.3% (65/267), thus being significantly higher than in 2012-2013, i.e. 15.5% (36/232) (p = 0.014; OR = 1.8; 95%CI = 1.1-2.8). In 2012-2013 in 4/36 (11.1%) patients with EBV reactivation fatal EBV-related PTLD has occurred, while in did not happen in any patient treated between 2014-2015 (p = 0.006; OR = 3.0; 95%CI = 2.3-4.0).
Conclusions. Strategy of management of infections with EBV based on ECIL guidelines, used in Polish pediatric stem cell transplant centers in 2012-2015 resulted in high efficacy and might be recommended for further clinical practice.

To jest tylko fragment artykułu. Aby przeczytać całość, przejdź do Czytelni medycznej.