Niepożądane reakcje w układzie oddechowym w wyniku stosowania leków, tlenoterapii oraz radioterapii – występowanie, patogeneza, rozpoznanie

*Iwona Bartoszuk, Katarzyna Lewandowska

Streszczenie
Niepożądane działania leków, także dotyczące układu oddechowego, stanowią poważny problem z uwagi na ich następstwa zdrowotne, w tym zwiększone ryzyko zgonu, oraz wzrost kosztów leczenia. Obejmują one szeroką gamę objawów, a ich niespecyficzny obraz kliniczny, radiologiczny i patologiczny powoduje, że postawienie ostatecznego rozpoznania nie jest łatwe. Najczęściej stawia się rozpoznanie przez wykluczenie, biorąc pod uwagę: wywiad narażenia na dany związek, objawy kliniczne, obraz radiologiczny, a także, o ile to możliwe, wyniki badań histopatologicznych. W diagnostyce różnicowej należy uwzględnić zakażenia, niewydolność serca, nowotwory oraz objawy w przebiegu choroby podstawowej płuc.
Diagnostyka polekowych reakcji w obrębie układu oddechowego opiera się na przebiegu klinicznym, wynikach badań obrazowych i laboratoryjnych. W miarę możliwości zaleca się wykonanie bronchoskopii z płukaniem oskrzelowo-pęcherzykowym (BAL) i biopsji przezoskrzelowej (TBLB), co pozwala na wykluczenie infekcji czy choroby nowotworowej. Wyniki badań histopatologicznych mogą również być pomocne przy ocenie rokowania oraz odpowiedzi chorego na leczenie.
W niniejszym opracowaniu przedstawiono wybrane dane epidemiologiczne, możliwe mechanizmy patogenetyczne niepożądanych reakcji polekowych oraz postępowanie diagnostyczne.

Summary
Pulmonary adverse drug reactions (PADR), i.a. affecting respiratory system, cause various health problems, including increased risk of death, and increase treatment costs. The spectrum of symptoms related to PADR is wide and the clinical, radiological and pathological presentation nonspecific, that makes the diagnosis difficult. In most cases the diagnosis is made by ruling out other causes, including infections, heart failure, neoplasmatic diseases and symptoms of primary lung disease. In diagnostic process exposure to certain drug, clinical presentation, radiological features and, if available, histological evaluation are taken into consideration.
The diagnostics of PADR is based on clinical presentation, results of laboratory test and imaging. If possible, fiberoptic bronchoscopy with bronchoalveolar lavage (BAL) and transbronchial lung biopsy (TBLB) should be performed. This helps to exclude infection and neoplasmatic disorders. Histopathologic evaluation may be also useful in assessing the prognosis and response to treatment.
In this article main pathomechanisms of PADR, epidemiological data and diagnostic procedures are presented.

To jest tylko fragment artykułu. Aby przeczytać całość, przejdź do Czytelni medycznej.