Profilaktyka niedoboru jodu

*Małgorzata Gietka-Czernel

Streszczenie
Niedobór jodu dotyczy 2 bilionów ludzi na świecie, w tym 30% dzieci. Europa jest kontynentem łagodnego i umiarkowanego niedoboru jodu, ale jednocześnie największy odsetek jej mieszkańców – 50% – narażonych jest na deficyt tego pierwiastka. Zgodnie z rekomendacjami WHO dzieci od 12. r.ż. i dorośli powinni spożywać 150 μg, a kobiety ciężarne i karmiące 250 μg jodu dziennie. Najważniejszymi skutkami niedoboru jodu są wole i niedoczynność tarczycy. Hipotyreoza z niedoboru jodu występuje na terenach, gdzie jego spożycie wynosi poniżej 20 μg dziennie: na tych obszarach 5-15% ludności dotkniętych jest kretynizmem endemicznym. W warunkach łagodnego i umiarkowanego niedoboru jodu u kobiet ciężarnych występuje hipotyroksynemia, której następstwem jest gorszy rozwój psychomotoryczny potomstwa. W Polsce w 1997 roku wprowadzono narodowy program profilaktyki jodowej, polegający na obowiązkowym jodowaniu soli kuchennej przeznaczonej do użytku domowego w ilości 30 ± 10 mg KI/kg soli, obligatoryjnym jodowaniu odżywek dla niemowląt w ilości 10 μg KI/100 ml i nieobowiązkowej suplementacji kobiet ciężarnych i karmiących o dodatkowe 150-200 μg jodu dziennie. W rezultacie zlikwidowano endemię wola, ale podaż jodu u ciężarnych i karmiących pozostaje niedostateczna.

Summary
Currently nearly 2 billion people of the world have insufficient iodine intake; one third of them are the children. The highest prevalence of iodine insufficiency is in Europe, where 50% of people is mildly to moderately iodine deficient. WHO recommends 150 μg of iodine daily to infants over 12 years and adults and 250 μg daily during pregnancy and lactation. The main consequences of iodine deficiency are goiter and hypothyroidism. In the areas with daily iodine intake < 20 μg 5-15% of people have endemic cretinism. In the areas with mild to moderate iodine deficiency hypothyroxinemia occurs in pregnant women and minor neurodevelopmental deficits in their progeny are observed. In 1997 Polish national iodine prophylaxis programme was implemented based on mandatory iodisation of household salt with 30 ± 10 mg KI/kg salt, obligatory iodisation of neonatal formula with 10 μg KI/100 mL and voluntary supplementation of pregnant and breast-feeding women with additional 150-200 μg of iodine. As a result goitre occurrence in schoolchildren had diminished to < 5%, meaning that endemic goiter had been eradicated but in pregnant and lactating women iodine intake is still insufficient.

To jest tylko fragment artykułu. Aby przeczytać całość, przejdź do Czytelni medycznej.