Nadciśnienie tętnicze u dzieci – zarys problemu, wartości referencyjne, wskazania do badań przesiewowych i zasady leczenia

*Mieczysław Litwin¹, Zbigniew Kułaga²

Streszczenie
Pomimo jednoznacznej pediatrycznej definicji nadciśnienia tętniczego, istnieje wiele kontrowersji dotyczących stosowania właściwych norm ciśnienia tętniczego, wskazań do prowadzenia badan przesiewowych i leczenia nadciśnienia u dzieci i młodzieży. W artykule przedstawiono historię badań nad nadciśnieniem u dzieci, opracowania norm ciśnienia tętniczego oraz zasady leczenia nadciśnienia tętniczego pierwotnego u dzieci i młodzieży. Przedstawiono również kontrowersje związane z zasadnością prowadzenia badań przesiewowych w kierunku nadciśnienia tętniczego w wieku rozwojowym. Zbyt wczesne wprowadzenie badań przesiewowych prowadzi do błędnego rozpoznania nadciśnienia tętniczego, co jest związane z dużą częstością nadciśnienia białego fartucha i efektu białego fartucha. Z kolei zaniechanie badań przesiewowych może prowadzić do zbyt późnego rozpoznania choroby, co ma szczególne znaczenie w przypadku wtórnych postaci nadciśnienia tętniczego. Decyzje o wprowadzeniu powszechnych badań przesiewowych w kierunku nadciśnienia tętniczego w populacji dziecięcej powinny opierać się zarówno na epidemiologii choroby, jej etiologii, jak i znaczeniu efektu białego fartucha w danej grupie wiekowej. Również, zakres działań diagnostycznych w przypadku już rozpoznanego nadciśnienia tętniczego zależy zarówno od wieku chorego, jak i od ciężkości nadciśnienia. Z kolei leczenie nadciśnienia tętniczego musi uwzględniać jego patogenezę, a w przypadku nadciśnienia tętniczego pierwotnego jego fenotyp pośredni.

Summary
Definition of arterial hypertension in children and adolescents is well known, but there is a lot of controversies regarding use of proper referential values, indications for screening and treatment. In the article we shortly describe history of research on arterial hypertension in children and development of normative blood pressure values. We also discuss the problem of use of referential blood pressure values in childhood, and the prevalence and incidence of arterial hypertension in children. Intermediate phenotype of primary hypertension and the role of life-style in prevention and treatment of primary hypertension in children and adolescents has been discussed. Although there is increasing amount of data indicating that cardiovascular disease starts already in childhood, the population screening of blood pressure in children has been questioned recently. However, it seems that the problem is not “why to measure blood pressure in children” but rather “when to start to measure blood pressure in children”.

To jest tylko fragment artykułu. Aby przeczytać całość, przejdź do Czytelni medycznej.