Odwodnienie u osób w wieku podeszłym – objawy przedmiotowe i podmiotowe

*Ryszard Gellert

Streszczenie
Ocena stanu nawodnienia jest prawdopodobnie najtrudniejszą częścią badania klinicznego. Wyniki obiektywnej oceny nawodnienia często się różnią od klinicznej. Objętość wody wewnątrzkomórkowej nie zmienia się, jeśli tylko jej ostry deficyt nie przekracza 2% ciężaru ciała, ale w pozycji leżącej odwodnienie rzędu 5% ciężaru ciała może być klinicznie niewykrywalne. Hipowolemia towarzyszy zwykle odwodnieniu co najmniej łagodnemu, ale objawy odwodnienia i hipowolemii są bardzo często kompletnie mylone przez lekarzy. Oznaki odwodnienia wyprzedzają jego niespecyficzne objawy, z wyjątkiem pragnienia, które osiąga maksimum przy ubytku wody powodującym utratę 1% ciężaru ciała, ale które może być znacznie zmniejszone z powodu starzenia się, przyjmowania leków lub obu. Wczesne rozpoznanie odwodnienia u osób w wieku podeszłym jest dla nich życiowo ważne, bo pomaga zapobiec hipowolemii i pogorszeniu stanu zdrowia. Powinno to być dokonane przez opiekunów, członków rodziny lub personel medyczny. Objawy podmiotowe i przedmiotowe odwodnienia mogą być pomocne przy określaniu deficytu wody i wspomagać decyzję co do właściwego postępowania. Autor podaje szczegółowe podstawy patofizjologiczne i sposoby oceny stopnia odwodnienia mogące służyć temu celowi.

Summary
Evaluation of the hydration status is probably the most difficult task in clinical examination. The clinical and objective determinations of hydration status frequently differ. The intracellular water volume remains stable when the acute water deficit is less than 2% of body weight (BW), and in the supine position dehydration of less than 5% may by clinically undetectable. Hypovolaemia ensues only from the mild-to-lethal dehydration, and the signs and symptoms of each are frequently wildly mixed up by the doctors. Signs of dehydration in the elderly precede the nonspecific symptoms, with the exception of thirst, which reaches maximum at water deficit of 1%, and is often suppressed by ageing, medication or both. The early detection of dehydration in the elderly is vital to prevent hypovolaemia and health deterioration and should be made by the caregivers, family members or medical professionals. The signs and symptoms can also help in water deficit quantitative evaluation which may support taking decision as to the proper intervention. The author details the pathophysiological background and the dehydration staging, to serve this purpose.

To jest tylko fragment artykułu. Aby przeczytać całość, przejdź do Czytelni medycznej.