Stężenie magnezu w osoczu u pacjentów dializowanych – niedoceniany aspekt gospodarki elektrolitowej

Dorota Daniewska, Katarzyna Chmiel-Majewska, *Ryszard Gellert

Streszczenie
Stężenia magnezu w osoczu pacjentów dializowanych nie monitoruje się rutynowo, mimo że zaburzenia metabolizmu tego jonu są bardzo częste w tej grupie chorych. W artykule omówiono rolę magnezu jako ważnego, czwartego co do ilości kationu w organizmie oraz częstość występowania i konsekwencje hipo- i hipermagnezemii u pacjentów dializowanych. U pacjentów z niewydolnością nerek oraz dializowanych stężenie magnezu w osoczu może być zarówno podwyższone (z uwagi na brak czynności wydalniczej nerek), prawidłowe, jak i obniżone (z powodu zmniejszonego wchłaniania w przewodzie pokarmowym i usuwania magnezu do płynu dializacyjnego podczas dializy). W populacji ogólnej i u chorych z chorobami sercowo-naczyniowymi wykazano niekorzystny wpływ hipomagnezemii na chorobowość i śmiertelność, i odwrotnie – korzystny efekt suplementacji magnezu. W wielu badaniach eksperymentalnych in vitro i in vivo na modelach zwierzęcych wykazano ochronny wpływ magnezu na układ sercowo-naczyniowy, w tym na hamowanie kalcyfikacji naczyń. Mechanizmy tego protekcyjnego działania magnezu są intensywnie badane. W dużych badaniach obserwacyjnych publikowanych ostatnio potwierdzono wcześniejsze doniesienia o dodatniej korelacji pomiędzy wyższymi stężeniami magnezu u chorych dializowanych, w tym łagodnej hipermagnezemii, a mniejszą chorobowością i śmiertelnością oraz mniejszym stopniem kalcyfikacji naczyń. Stężenie magnezu powinno być zatem rutynowo oznaczane u chorych dializowanych i należy zapobiegać jego niedoborom. Wydaje się, że chociaż łagodna hipermagnezemia wydaje się pozbawiona ryzyka dla pacjentów, a nawet może mieć znaczenie ochronne dla układu krwionośnego chorych, to z uwagi na brak dużych badań interwencyjnych rutynowa suplementacja magnezu nie może być zalecana pacjentom leczonym hemodializami.

Summary
Magnesium plasma concentration are seldom controlled in dialysis patients. This article addresses the role of magnesium as the fourth most abundant cation, the consequences of hypo- and hypermagnesaemia, and the prevalence of hypo- and hypermagnesaemia in patients on dialysis. In people with CKD and in dialysed patients, plasma level of magnesium could be above normal, because of the lack of excretion by the kidneys, normal or below normal, as a result of diminished reabsorption and/or removal of magnesium during dialysis. In general population the hypomagnesaemia is a significant predictor of increased cardiovascular morbidity and mortality, and dietary magnesium intake is inversely associated with mortality risk. More and more experimental studies report a protective effect of magnesium on cardiovascular system, including inhibitory effects of magnesium on vascular calcification. Mechanism of this protective magnesium activity is intensely studied. Recently published data obtained from a large group of dialysed patients correlated the higher concentration of magnesium in plasma (including mild hypermagnesaemia) with lower mortality, and lower vascular calcification, which confirmed the earlier observations made on smaller groups of patients. Thus, it seems necessary to monitor the concentration of magnesium in dialysed patients, and prevent its deficiency. Though mild hypermagnesaemia appears of no consequences to the dialysis patients’ health, and even could be protective, the lack of large interventional clinical trials does not allow, at present, to promote magnesium supplementation to increase its level above normal with an intention to prevent vascular calcification and reduce mortality.

To jest tylko fragment artykułu. Aby przeczytać całość, przejdź do Czytelni medycznej.