Surfaktant egzogenny a uszkodzenie bariery powietrze-krew. Studium eksperymentalne

Marcin Wąsowicz ^1,2, Wiesława Biczysko³, Rafał Drwiła^1,2, Andrzej Marszałek³, Janusz Andres¹, Ewa Florek⁴

Streszczenie
Celem pracy jest eksperymentalna ocena interakcji pomiędzy różnymi preparatami powierzchniowo-czynnymi (surfaktantami) a zdrową tkanką płucną. W badaniu wykorzystano 30 dorosłych szczurów rasy Wistar. W każdej grupie czasowej, której podawano surfaktant egzogenny wykorzystywano 4 zwierzęta a w grupach kontrolnych (K) gdzie zwierzętom podawano dotchawiczo sól fizjologiczną wykorzystano po 2 szczury. Użyte zostały 2 preparaty: Survanta (S) i Exosurf (E). Leki podawano zwierzętom dotchawiczo w sedacji ketaminą i po zaintubowaniu rurką 16 G. Surfaktanty stosowano w dawce 100 mg lipidów na kg m.c., a sól fizjologiczną w równoważnej dawce objętościowej. Natychmiast po podaniu preparatu zwierzęta ekstubowano i oddychały one spontanicznie. Płuca zwierząt pobierano do badań w następujących odstępach czasowych: 30 min., 6 h i 24 h po podaniu preparatu (lub soli fizjologicznej). Preparaty poddawano obserwacji w mikroskopie świetlnym i elektronowym. Płuca zwierząt z grupy K nie wykazywały cech uszkodzenia pęcherzyków płucnych, natomiast obserwacje morfologiczne płuc szczurów, którym podano S lub E wykazały liczne cechy uszkodzenia pęcherzyków płucnych. Rozmieszczenie zmian nie było równomiernie, tzn. obserwowano pęcherzyki nieuszkodzone, pęcherzyki uszkodzone częściowo i wreszcie pęcherzyki zupełnie zniszczone. Zmiany patologiczne były bardziej nasilone 6 h i 24 h po podaniu preparatów, większe uszkodzenie powodował E. Uszkodzenie tkanki płucnej wyrażało się istnieniem obszarów niedodmy, wiele pęcherzyków wypełnionych było płynem obrzękowym zawierającym komórki zapalne (aktywowane makrofagi pęcherzykowe i granulocyty obojętnochłonne) oraz wynaczynione erytrocyty. W pęcherzykach z cechami obrzęku jawnego obserwowano liczne ziarnistości lamelarne tj. nierozpostarty surfaktant. Uszkodzone były także elementy barier pęcherzykowo-włośniczkowych tzn. komórki nabłonka typu I (pneumocyty wyścielające pęcherzyki) oraz komórki śródbłonka włośniczek pęcherzykowych. Ponadto w grupie zwierząt, która otrzymała E obserwowano w świetle pęcherzyków nitki fibryny oraz uszkodzenie błon podstawnych barier powietrze-krew. Wyniki przedstawione w naszej pracy dowiodły, iż surfaktant egzogenny może prowadzić do uszkodzenia tkanki płucnej. W porównaniu do preparatu S silniejsze uszkodzenie wywoływał E, preparat całkowicie syntetyczny. Przypuszczalne przyczyny takiego działania preparatów egzogennych mogą się wiązać z efektem nadmiaru preparatu na jednostkę powierzchni, brakiem białek surfaktantu w ich składzie lub sposobem podaży leku.

Summary
The aim of the study was to evaluate the interactions between different exogenous surfactant preparations and healthy lung tissue. After approval by local Animal Care and Use Committee we used 30 adult, male Wistar rats, divided to receive Survanta (S) (Abbott, USA), Exosurf (E) (Glaxo SmithKline, USA) or saline (K) under ketamine anesthesia. Solutions (100 mg of lipids per kg b.w.) were administered via endotracheal cannula in two divided doses. Next, rats were extubated and left for 30 min (T1), 6 h (T2) or 24 h (T3) on spontaneous air ventilation. After that time rats were anaesthetized and have their lungs removed and studied under standard or electronic microscopy. Lungs of rats form the saline (K) group were normal. In the lungs from rats of E and S groups there was diffuse injury of an alveolar epithelium, some alveoli were filled with exudate, some were overinflated. Macrophages and neutrophils could be found inside alveoli, as well as lamellar bodies. Both epithelium and endothelium structures were damaged. The spread of the injury correlated with time (more pronounced changes were found in groups T2 and T3) and type of preparation (K

To jest tylko fragment artykułu. Aby przeczytać całość, przejdź do Czytelni medycznej.