Leczenie zespołu podkradania tętnicy podobojczykowej na drodze wewnątrznaczyniowej – doświadczenia własne

*Michał Sojka¹, Anna Sojka², Tomasz Jargiełło¹, Krzysztof Pyra¹, Anna Drelich-Zbroja¹, Monika Miazga¹, Andrzej Wolski³, Małgorzata Szczerbo-Trojanowska¹

Streszczenie
Wstęp. Zespół podkradania tętnicy podobojczykowej (ang. subclavian steal syndrome – SSS) występuje, gdy początkowy odcinek jednej z tętnic podobojczykowych lub pień ramienno-głowowy jest istotnie zwężony lub niedrożny. Schorzenie charakteryzuje się szerokim wachlarzem objawów niewydolności kręgowo-podstawnej, obejmuje: bóle i zawroty głowy, szumy uszne, zaburzenia równowagi – nagłe upadki (ang. drop attacks), podwójne widzenie, mroczki przed oczami oraz splątanie. Chorzy zgłaszają również typowe dolegliwości związane z niedokrwieniem kończyny górnej jak jej ziębnięcie, drętwienie palców, mrowienie czy ból nasilający się podczas pracy kończyną (chromanie kończyny). Uznanymi od lat metodami leczenia zespołu podkradania tętnicy podobojczykowej są klasyczne zabiegi chirurgiczne oraz leczenie zmian w tętnicach na drodze wewnątrznaczyniowej.
Cel pracy. Ocena skuteczności leczenia zespołu podkradania tętnicy podobojczykowej metodami wewnątrznaczyniowymi.
Materiał i metody. W latach 2004-2012 w Zakładzie Radiologii Zabiegowej i Neuroradiologii UM w Lublinie wykonano 112 zabiegów poszerzenia/udrożnienia tętnicy podobojczykowej lub pnia ramienno-głowowego w przebiegu zespołu podkradania. Grupa składała się z 58 mężczyzn oraz 54 kobiet w wieku 47-84 lat (średnia – 61 lat). Zabiegi wykonywano jedynie u chorych objawowych – z potwierdzonym deficytem i objawami niedokrwienia mózgowia (89%), niedokrwieniem kończyny górnej (8%), u 3% pacjentów zabiegi poszerzenia lewej tętnicy podobojczykowej wykonano z powodu objawów niedokrwienia mięśnia sercowego (chorzy po zabiegach CABG – zespół podkradania wieńcowo-podobojczykowego). W 91% przypadków zabiegi dotyczyły zmian w tętnicy podobojczykowej lewej, u 9% chorych poszerzono/udrożniono pień ramienno-głowowy lub tętnicę podobojczykową prawą.
Wyniki. Powodzenie techniczne zabiegów odnotowano w 94% przypadków (100% przy zwężeniach naczyń, 91% przy niedrożnościach). U 9 (8%) chorych stwierdzono tzw. „małe” powikłania pod postacią niewymagających interwencji krwiaków w pachwinie (6-krotnie) bądź tętniaków rzekomych (u 3 chorych), które leczono poprzez podanie do ich światła przezskórnie trombiny. Odnotowano jeden zgon chorej na skutek udaru krwotocznego w 3. dobie po zabiegu.
Wnioski. Leczenie wewnątrznaczyniowe zmian w tętnicach łuku aorty powodujących zespół podkradania tętnicy podobojczykowej charakteryzuje się wysokim odsetkiem pierwotnego i wtórnego powodzenia zabiegu oraz niskim ryzkiem powikłań i nawrotów.

Summary
Introduction. Subclavian steal syndrome (SSS) occurs when proximal part of one of the subclavian artery or brachio-cephalic trunk is significantly narrowed or obstruced. The disease is characterized by a wide range of symptoms of vertebrobasiliar insufficiency including: headache, dizziness, tinnitus, vertigo – a sudden falls (drop attacks), double vision, scotomata and confusion. Patients also reports the typical symptoms of upper limb ischemia as: coldness, numbness of fingers, tingling or pain which growing during the limb movement (claudicatio intermittens). Surgery techniques and endovascular procedures are approved methods of subclavian steal syndrome treatments.
Aim. To evaluate effectiveness of subclavian steal syndrome (SSS) treatment with using endovascular techniques.
Material and methods. Between 2004-2012 in the Department of Interventional Radiology and Neuroradiology, Medical University of Lublin, 112 procedures expand/unblocking of the subclavian artery or brachiocephalic trunk-cephalic were performed in patients with SSS. 58 men and 54 women aged 47-84 years (mean – 61 years) were in the study group. The procedures were performed only in symptomatic patients – with confirmed deficit and symptoms of cerebral ischemia (89%), upper limb ischemia (8%), in 3% of procedures were performed due to symptoms of myocardial ischemia (patients after CABG surgery – coronal-subclavian steal syndrome). In 91% of cases treatment concerned lesions in the left subclavian artery, 9% of patients had lesions in brachiocephalic trunk or in the right subclavian artery.
Results. Technical success was 94% (100% in case of artery stenosis, 91% in patients with artery occlusion). 9 (8%) patients had minor complications – groin hematomas which not required intervention (6 patinets) or pseudoaneurysms (3 patients), which were treated by percutaneous thrombin injection. There was 1 death due to haemorrhagic stroke 3 days after procedure.
Conclusions. Endovascular treatment of changes in the aortic arch arteries causing subclavian steal syndrome is characterized by a high primary and secondary technical success rate and a low risk of complications and recurrences.

To jest tylko fragment artykułu. Aby przeczytać całość, przejdź do Czytelni medycznej.