Ocena skuteczności wewnątrznaczyniowej embolizacji żył jajnikowych w leczeniu zespołu przekrwienia biernego miednicy

*Krzysztof Pyra¹, Sławomir Woźniak², Piotr Czuczwar², Anna Drelich-Zbroja¹, Tomasz Roman¹, Łukasz Światłowski¹, Tomasz Paszkowski¹, Tomasz Jargiełło¹

Streszczenie
Wstęp. Przewlekły ból miednicy (CPP) jest przyczyną 20% ginekologicznych wizyt ambulatoryjnych. Częstym powodem CPP jest zespół przekrwienia biernego narządów miednicy mniejszej (PCS). Jest on powodowany przez żylaki przymacicza i niewydolne żyły jajnikowe. Zmiany tego typu mogą rozwijać się u około 10-15% kobiet, głównie w wieku poniżej 45 lat.
Cel pracy. Celem pracy jest ocena skuteczności i wyników wewnątrznaczyniowej embolizacji żył jajnikowych w leczeniu zespołu przekrwienia biernego miednicy mniejszej.
Materiał i metody. W prospektywnym badaniu obserwacyjnym przeprowadzonym w okresie od stycznia do września 2014 roku u 35 pacjentek została zaplanowana embolizacja żył jajnikowych. U wszystkich występował chroniczny ból miednicy przynajmniej od roku. Ból został oceniany za pomocą skali wzrokowej VAS (0 – brak bólu, 10 – ból nie do zniesienia). U zakwalifikowanych pacjentek podczas flebografii oceniano zakres wstecznego napływu do żył jajnikowych. Flebografię przeprowadzano podczas próby Valsalvy z cewnika umieszczonego w lewej żyle nerkowej, a po prawej stronie – z ujścia żył jajnikowych. Żyły jajnikowe zamykano za pomocą spiral 0,035 i 0,018 lub zamykaczem naczyniowym EOS. W przypadku bogatej siatki żylnej dodatkowym materiałem obliterującym był aethoxysklerol.
Wyniki. Zabieg skutecznie wykonano u 34 z 35 pacjentek. W jednym przypadku nie udało się selektywnie zacewnikować żył jajnikowych. W 27 przypadkach zastosowano spirale, a w 7 zamykacz naczyniowy EOS. W 9 przypadkach dodatkowo zastosowano aethoxysklerol. Za techniczny sukces uznawano bezpieczne zamknięcie żył/żyły i brak napływu środka cieniującego do żył jajnikowych podczas próby Valsalvy. Skuteczność techniczna została oceniona na 97%. W 4 przypadkach embolizacja okazała się nieskuteczna. Skuteczność kliniczną zabiegu oceniano w oparciu o skalę VAS. W 97% ból znacznie zmniejszył się, a w 3% przypadkach ustąpił całkowicie.
Wnioski. Zabieg wewnątrznaczyniowej embolizacji żył jajnikowych wydaje się bezpieczną i skuteczną metodą w leczeniu PCS. Przemawia za tym wysoki wskaźnik skuteczności zarówno technicznej, jak i klinicznej. Jednakże wymagane są dalsze badania tej metody leczenia. Konieczna jest ścisła współpraca ginekologa z radiologiem zabiegowym przy kwalifikacji chorej do zabiegu.

Summary
Introduction. Chronic pelvic pain (CPP) is responsible for 20% of gynaecological outpatient visists. Pelvic congestion syndrome (PCS) is a common cause of CPP, which is underlain by the varicose and incompetent veins within the pelvis minor. According to estimates, such changes can develop in about 10-15% of women, predominantly under the age of 45 years.
Aim. Assessment of efficacy of intravascular occlusion of ovarian veins for the treatment of pelvic congestion syndrome.
Material and methods. In the prospective observational study carried out between January and September of 2014, 35 patients were scheduled for ovarian vein embolisation. Each patient experienced pelvic pain for at least one year – the visual analogue score (VAS) (0 – no pain, 10 – the most severe pain). The qualified patients were referred to phlebography to assess the extent of retrograde inflow to ovarian veins and occlusion of the appropriate ovarian veins. Phlebographies were carried out during the Valsalva manoeuvre from the catheter placed in the left renal vein; on the right side – at the ovarian vein ostium. Ovarian veins were occluded using detachable coils 0.035, 0.018 or a vascular occluder EOS. in cases of numerous collaterals, the obliterating material was additionally used, i.e. aethoxysclerol foam.
Results. The procedures were performed in 34 out of 35 patients. In one cases, none of the ovarian veins was successfully selectively catheterised. In 7 patients embolisations were performed using a vascular occluder EOS, in the remaining 27 using coils. In 9 cases additionally were used aethoxysclerol. A technical success was considered safe closure of veins/vein and lack of contrast medium inflow in follow-up phlebography using the Valsalva manoeuvre. The technical efficacy was found to be 97%. In 4 cases embolisation was ineffective. The clinical efficacy of the procedure was assessed using VAS and was considered as the pain score 2 or less. It was found to be 97% including 3 cases in which the pain subsided completely.
Conclusions. PCS embolisation seems to be an effective and safe treatment measure characterised by a high rate of clinical and technical success. However, further research is required on this method. In addition, an essential element is a good cooperation of gynaecologists and interventional radiologists in qualification of the patient for the treatment.

To jest tylko fragment artykułu. Aby przeczytać całość, przejdź do Czytelni medycznej.