Dziedziczny rak piersi i jajnika

© Borgis - Postępy Nauk Medycznych 1/2015, s. 47-56

*Jacek Gronwald¹, Tomasz Byrski¹, Tomasz Huzarski¹, Oleg Oszurek¹, Jolanta Szymańska-Pasternak¹, Bohdan Górski¹, Paulina Tarnowska², Janusz Menkiszak², Izabella Rzepka-Górska², Jan Lubiński¹

Streszczenie
W ostatnich latach udało się wykazać u niemal wszystkich pacjentek z rakami piersi lub jajnika charakterystyczne podłoże konstytucyjne sprzyjające rozwojowi tych nowotworów. Stwierdzono, że nosicielstwo mutacji w genach BRCA1, BRCA2, CHEK2, NBS1, NOD2, CDKN2A, CYP1B1, jak i rzadziej występujących zmian w genach takich jak ATM, PTEN, STK11 wiąże się z podwyższonym ryzykiem raka piersi. Zaburzenia w genach BRCA1, BRCA2, NOD2, CHEK2, DHCR7 predysponują do rozwoju raka jajnika. W niektórych przypadkach zmiany genetyczne wiążą się z bardzo wysokim ryzykiem nowotworowym, w innych przypadkach wykrywane zaburzenia predysponują do rozwoju raka w mniejszym stopniu. Zdiagnozowanie podwyższonego ryzyka raka umożliwia wdrożenie programu profilaktycznego umożliwiającego zapobieżenie nowotworowi, a tam gdzie to się nie udaje, pozwala na wykrycie raka we wczesnym stadium. Dodatkowo zdiagnozowanie nosicielstwa odpowiednich mutacji pozwala na dobór najefektywniejszego, zindywidualizowanego sposobu leczenia związanego z uwarunkowaniami konstytucjonalnymi pacjenta. Dużym problemem diagnostycznym są pacjentki, u których nie udało się znaleźć zmian molekularnych, ale dane rodowodowo-kliniczne wskazują na silne podłoże genetyczne nowotworu.
W niniejszym opracowaniu przedstawiono podłoże genetyczne rozwoju raka piersi i jajnika, uwzględniając wpływ genów wysokiego oraz umiarkowanie zwiększonego ryzyka oraz zasady interpretacji danych rodowodowych. Omówiono obecnie obowiązujące zasady diagnozowania grup ryzyka, profilaktyki oraz leczenia raka u pacjentek ze zmianami w genach BRCA1, BRCA2 oraz innymi zespołami wysokiego ryzyka, jak również ze zmianami w genach umiarkowanie zwiększonego ryzyka.

Summary
Recently, it is possible to show a constitutional genetic background in almost all patients with breast or ovarian cancer. It has been recognized that increased risk of breast cancers occurs in carriers of mutations in BRCA1, BRCA2, PALB2, RAD51, RAD51C, TP53, MSH6, MRE11A, CDH1, CHEK2, NBS1, NOD2, CDKN2A, CYP1B1 and less frequently of genes such as ATM, PTEN, STK11. Abnormalities in BRCA1, BRCA2, NOD2, CHEK2, DHCR7 genes are predisposing factors also for development of ovarian cancer. In some cases, characteristic gene mutations are related to a very high risk of cancer, in other cases detected genetic changes predispose to cancer at lower degree. Diagnosis of increased risk of cancer allows introduction of prophylactic programs which make possible to avoid cancer, or diagnose it in early stages. Additionaly, the most effective method of treatment can be chosenfor carriers of some mutations. Significant diagnostic problem constitute patients in whom molecular abnormality was not detected but pedigree-clinical data indicate strong genetic background of cancer.
In the review we show the genetic background of breast and ovarian cancer taking into consideration contribution of high and moderate penetrance genes as well as importance of pedigree data. We discuss rules of diagnosis, prophylactics, the most sensitive methods of early detection and treatment in patients with BRCA1, BRCA2 and other high risk syndromes as well as in patients with abnormalities in moderate penetrance genes.

To jest tylko fragment artykułu. Aby przeczytać całość, przejdź do Czytelni medycznej.