Zapobieganie i monitorowanie działań niepożądanych przewlekłej steroidoterapii

*Karolina M. Nowak, Lucyna Papierska

Streszczenie
Glikokortykosteroidy (GKS) wykorzystywane są w leczeniu chorób autoimmunologicznych, hematologicznych, alergicznych i innych o podłożu zapalnym. Przez lata tworzono kolejne syntetyczne związki, mając na uwadze, aby wywierały jak najsilniejszy efekt przeciwzapalny i jak najmniejsze działania niepożądane. Podczas krótkotrwałego leczenia glikokortykoidami korzyści przewyższają zazwyczaj efekty uboczne, z czasem jednak powikłania terapii mogą stać się dla pacjenta obciążeniem równie poważnym jak choroba podstawowa. Zwykle im wyższa dawka i dłuższy czas terapii, tym liczniejsze i groźniejsze działania niepożądane. Należy pamiętać o tym, że w większości przypadków zaniechanie kortykoterapii nie jest możliwe – nie unikniemy więc działań ubocznych GKS, ale przez odpowiednio prowadzoną profilaktykę możemy je zminimalizować.
W poniższej pracy dokonaliśmy przeglądu badań dotyczących monitorowania leczenia glikokortykosteroidami oraz zapobiegania najczęściej przez nie wywoływanym działaniom niepożądanym. Zaproponowaliśmy też schemat postępowania z pacjentem poddanym przewlekłej kortykoterapii.

Summary
Glucocorticoids are used in the treatment of autoimmune, hematological, allergic and other inflammatory diseases. Over the years many synthetic compounds were created in order to exert the strongest anti-inflammatory effect with the least side effects. While short--term treatment with glucocorticoids benefits usually outweigh the adverse events, with time, however, complications of therapy may become a burden for the patient as serious as the underlying disease. Typically the higher the dose and time of treatment, the more numerous and more serious side effects are. In most cases we are not able to give up treatment with corticosteroids and for that reason it is not possible to avoid the side effects. However, with proper prevention methods we can minimize them.
In the paper we present the literature review concerning monitoring the treatment and prevention of the most common side effects of glucocorticoids. We also propose the scheme of the management with patient during chronic glucocorticoid treatment.

To jest tylko fragment artykułu. Aby przeczytać całość, przejdź do Czytelni medycznej.