Chromogranina A (CgA): budowa, funkcja biologiczna, przedanalityczne, analityczne i kliniczne aspekty oznaczania jej we krwi

*Piotr Glinicki, Wojciech Jeske

Streszczenie
Chromogranina A (CgA) jest głównym, niespecyficznym markerem guzów neuroendokrynnych (NET). Obecnie dostępnych jest kilka komercyjnych testów: RIA, IRMA, ELISA, CLIA, TRACE. Istnieje wiele czynników: in vivo, in vitro i współistniejących chorób, które mogą wpływać na stężenie CgA we krwi. Podwyższone stężenie CgA we krwi obserwujemy zwykle w: guzach neuroendokrynnych przewodu pokarmowego (GEP-NET), pheochromocytoma, neuroblastoma, zespołach MEN, guzach neuroendokrynnych oskrzeli, raku rdzeniastym tarczycy, raku drobnokomórkowym płuc oraz w innych rzadkich guzach NET. Pomiar stężenia CgA jest obecnie rutynowo stosowany w diagnostyce guzów GEP-NET, ale szczególnie jest on przydatny w monitorowaniu efektów leczenia. CgA może być dodatkowym badaniem w diagnostyce pheochromocytoma. U pacjentów z zespołem mnogich nowotworów endokrynnych (MEN) i u członków ich rodzin oznaczanie stężenia CgA może służyć ich monitorowaniu, aby jak najwcześniej wykryć pojawienie się w toku obserwacji guza neuroendokrynnego trzustki, rakowiaka albo pheochromocytoma.

Summary
Chromogranin A (CgA) is a main nonspecific neuroendocrine tumour (NET) marker. Currently few commercial assays are available: RIA, IRMA, ELISA, CLIA, TRACE. There are many factors: in vivo, in vitro and coexisting diseases which can influence the CgA blood concentration. Elevated CgA levels in blood can be usually detected in: gastroenteropancreatic neuroendocrine tumours (GEP-NET), pheochromocytoma, neuroblastoma, MEN syndromes, bronchopulmonary NETs, medullary thyroid carcinoma, small-cell lung carcinoma, and some other very rare NETs. CgA measurement became a routine investigation in the diagnosis of GEP-NET, but is especially helpful in monitoring the effects of their treatment. CgA can be considered as a complementary investigation in the diagnostic procedure of pheochromocytoma. In patients with multiple endocrine neoplasia (MEN) investigation of CgA level may be used in monitoring eventual coexistence or appearance with time of carcinoid, pancreatic neuroendocrine tumour or pheochromocytoma.

To jest tylko fragment artykułu. Aby przeczytać całość, przejdź do Czytelni medycznej.