Ocena zależności między stężeniem witaminy D w surowicy krwi a wybranymi parametrami antropometrycznymi i metabolicznymi u dzieci z otyłością prostą

*Maria Krajewska¹, Anna Kucharska^{1, 2}, Anna Majcher², Beata Pyrżak^{1, 2}

Streszczenie
Wstęp. Otyłość i nadwaga stanowią narastający problem na całym świecie, szczególnie wśród dzieci i młodzieży. Wyniki badań wskazują na istnienie zależności pomiędzy stężeniem 25(OH)D w surowicy krwi a zawartością tkanki tłuszczowej. Stężenie 25(OH)D u dzieci otyłych jest niższe niż u dzieci z prawidłową masą ciała. Ostatnie badania sugerują istnienie zależności pomiędzy występowaniem niedoboru witaminy D a nieprawidłową tolerancją glukozy, cukrzycą, zaburzeniami gospodarki lipidowej, zespołem metabolicznym, ryzykiem wystąpienia chorób układu sercowo-naczyniowego i nadciśnieniem tętniczym.
Cel pracy. Celem badania była ocena zależności pomiędzy stężeniem 25(OH)D w surowicy krwi a wybranymi parametrami antropometrycznymi i metabolicznymi u dzieci z otyłością prostą.
Materiał i metody. Przeprowadzono retrospektywną analizę pacjentów z otyłością prostą, którzy byli diagnozowani w Klinice Pediatrii i Endokrynologii Warszawskiego Uniwersytetu Medycznego. Do badania włączono 65 pacjentów z otyłością prostą w wieku 5-18 lat. U wszystkich dzieci wykonano test OGTT z oceną stężenia insuliny, oceniono gospodarkę lipidową (stężenie cholesterolu całkowitego, LDL, HDL, trójglicerydów w surowicy krwi), stężenie 25(OH)D w surowicy, obliczono współczynnik aterogenności, HOMA-IR, wykonano pomiary antropometryczne.
Wyniki. Przeanalizowano 65 pacjentów (33 dziewczynki i 32 chłopców) w wieku 12,9 ± 2,96. U 51 dzieci (78,5%) stężenie 25(OH)D w surowicy krwi wynosiło < 20 ng/ml, BMI = 30,89 ± 5,28, SDS BMI = 4,26 ± 1,91. U 14 dzieci (21,5%) stężenie 25(OH)D w surowicy krwi wynosiło > 20 ng/ml, BMI = 27,87 ± 4,20, SDS BMI = 3,04 ± 1,44. Oceniono korelację pomiędzy stężeniem 25(OH)D w stosunku do parametrów biochemicznych i antropometrycznych: stężenie 25(OH)D było odwrotnie proporcjonalne do SDS BMI, HOMA-IR oraz stężenia insuliny w surowicy krwi na czczo.
Wnioski. U otyłych dzieci występuje negatywna korelacja pomiędzy BMI, HOMA-IR, stężeniem insuliny na czczo a stężeniem 25(OH)D w surowicy krwi.

Summary
Introduction. The prevalence of overweight and obesity is increasing worldwide, particularly among children and adolescents. Investigations report a correlation between serum 25(OH)D level and body mass. Plasma 25(OH)D concentration is lower in obese children than normal-weight children. Recent studies suggest that vitamin D deficiency is associated with higher risk of: impaired glucose tolerance, diabetes mellitus, dyslipidemia, metabolic syndrome, cardiovascular disease and hypertension.
Aim. The aim of the study was to investigate the correlation between serum 25(OH)D level in obese children and their anthropometric and metabolic parameters.
Material and methods. A retrospective analysis of obese patients diagnosed at the Department of Pediatrics and Endocrinology of the Medical University of Warsaw was performed. The study included a total number of 65 obese patients, aged 5-18 and involved the analysis of selected biochemical parameters such as Oral Glucose Tolerance Test (OGTT), fasting blood glucose, insulin, total cholesterol, HDL cholesterol (HDL-C), LDL cholesterol (LDL-C), triglyceride (TG), 25(OH)D. Atherogenic index of plasma (AIP) and HOMA-IR index were calculated and a anthropometric measurements were taken.
Results. Sixty five patients (33 female and 32 male) aged 12.9 ± 2.96 were included in the analysis. In 51 (78.5%) of them serum 25(OH)D level was < 20 ng/ml, BMI = 30.89 ± 5.28, SDS BMI = 4.26 ± 1.91. In 14 children (21.5%) serum 25(OH)D level was > 20 ng/ml, BMI = 27.87 ± 4.20, SDS BMI = 3.04 ± 1.44. The relationship of serum 25(OH)D level to biochemical and anthropometric parameters were as follows: 25(OH)D levels were negatively correlated with SDS BMI, HOMA-IR and fasting insulin level.
Conclusions. For obese children we observe a negative correlation between BMI, HOMA-IR, fasting blood insulin and 25(OH)D serum concentrations.

To jest tylko fragment artykułu. Aby przeczytać całość, przejdź do Czytelni medycznej.