Wiedza rodziców o gorączce i o zasadach postępowania w przypadku jej wystąpienia u dzieci do 12 roku życia

*Teresa Jackowska^{1, 2}, Alicja Sapała-Smoczyńska², Aleksandra Rurarz³, Karolina Nowicka³

Streszczenie
Wstęp. Gorączka jest często pierwszym objawem infekcji wirusowej czy bakteryjnej. Pierwszymi osobami, które stwierdzają podwyższoną ciepłotę ciała u dziecka są rodzice, którzy są odpowiedzialni za racjonalne leczenie przeciwgorączkowe w warunkach domowych. Dlatego też wiedza rodziców o lekach przeciwgorączkowych jest niezwykle istotna. „Fobia gorączkowa”, czyli bezpodstawny lęk przed następstwami gorączki, może wpływać na nieracjonalne postępowanie rodziców/opiekunów.
Cel. Celem pracy było sprawdzenie wiedzy rodziców o zasadach postępowania w przypadku gorączki u dzieci, w zestawieniu z aktualnymi zaleceniami Amerykańskiej Akademii Pediatrii (AAP).
Materiał i metody. W Klinicznym Oddziale Pediatrycznym Szpitala Bielańskiego w Warszawie, w okresie 4 miesięcy przeprowadzono badania ankietowe wśród 200 rodziców dzieci w wieku 0-12 lat. Kwestionariusz składał się z 17 pytań jedno- i wielokrotnego wyboru.
Wyniki. 35% (70/200) rodziców prawidłowo rozpoznało próg gorączki (38°C). Leczenie przeciwgorączkowe przy temperaturze ciała 38,0°C zadeklarowało 86% (172/200) rodziców, natomiast 14% przy temperaturze niższej. Łączenie paracetamolu i ibuprofenu stosuje 52% (104/200) rodziców. 12% (24/200) ankietowanych nadal stosuje kwas acetylosalicylowy (aspirynę) u dzieci poniżej 12 roku życia. Pediatrzy są głównym źródłem wiedzy na temat odpowiedniego dawkowania leków przeciwgorączkowych. Wszyscy rodzice byli przekonani, że gorączka może spowodować co najmniej jeden efekt uboczny. Najczęściej wymieniano drgawki (76,5%), majaczenie (49%) i odwodnienie (40,5%). 10,5% rodziców (21/200) kontroluje gorączkę wyłącznie przy pomocy leków, pozostali łączą metody farmakologiczne z fizykalnymi.
Wnioski. Wiedza rodziców na temat gorączki u dzieci jest niezadowalająca i daleka od zaleceń Amerykańskiej Akademii Pediatrii. Zjawisko „fobii gorączkowej” jest szeroko rozpowszechnione. Zdecydowana większość rodziców uważa, że gorączka jest szkodliwa. Niektóre z zaobserwowanych zachowań rodziców narażają dzieci na ryzyko zbędnej podaży bądź nawet przedawkowania leków przeciwgorączkowych. W celu skutecznego kontrolowania gorączki u dzieci, potrzebne są programy edukacyjne skierowane do rodziców i opiekunów.

Summary
Introduction. Fever is often the first sign of both a viral or a bacterial infection. Parents are the first ones to notice the child’s increased body temperature. They are also responsible for a reasonable antipyretic therapy at home. The basis of this therapy lies in the parents’ knowledge of both the fever threshold and the administration of specified doses of antipyretics. “Fever phobia” a phenomenon defined as an unjustified fear of the consequences of fever, may cause parents’ irrational behavior.
Aim. The aim of the study was to test the knowledge of parents about the management rules in case of fever in children, in comparison with the current recommendations of the American Academy of Pediatrics (AAP).
Material and methods. Patients’ parents from the Department of Pediatrics at the Bielański Hospital in Warsaw were surveyed using a questionnaire between November 2013 and February 2014. Altogether, 200 parents of children aged 0-12 participated in this study. Parents were asked to define fever and their concerns associated with it, the methods of temperature measurement and fever management. The questionnaire consisted of 17 single and multiple choice questions.
Results. Only 35% of parents (70/200) correctly identified the fever threshold (38°C) in accordance with the guidelines. 86% of parents (172/200) declared antipyretic treatment for the temperature of 38.0°C, and 14% for a lower temperature. 52% of caregivers (104/200) combine acetaminophen and ibuprofen. Surprisingly, 12% of the respondents (24/200) continue to use aspirin in children aged below 12. Pediatricians were their primary source of information about the adequate doses of antipyretics. All parents were convinced that fever can cause at least one harmful side effect – the most commonly mentioned were seizures (76.5%), delirium (49%) and dehydration (40.5%). 10.5% of parents (21/200) declared using medications only, the remaining parents combine both pharmacological and physical treatment.
Conclusions. Parents’ knowledge related to managing fever symptoms in children is insufficient and frequently differs from the AAP recommendations. The phenomenon of “fever phobia” remains widespread among parents and the vast majority believe that fever is harmful. Some of the parents’ behaviors that were identified expose children to the risk of antipyretic drug overdose or misuse. Educational programs targeted at educating parents are needed to effectively manage fever in children.

To jest tylko fragment artykułu. Aby przeczytać całość, przejdź do Czytelni medycznej.