Ostre zatrucia jako przyczyna hospitalizacji dzieci i młodzieży w oddziale pediatrycznym – 9-letnia analiza**

*Teresa Jackowska^{1, 2}, Monika Grzelczyk-Wielgórska^{1, 2}

Streszczenie
Wstęp. Wśród przyczyn hospitalizacji dzieci i młodzieży znaczącą rolę odgrywają zatrucia, zarówno przypadkowe, jak i zamierzone.
Cel pracy. Celem pracy jest ocena przyczyn, częstości i przebiegu ostrych zatruć u dzieci i młodzieży hospitalizowanych w jednym oddziale pediatrycznym w Warszawie.
Materiał i metody. Wśród 18 050 dzieci przyjętych do oddziału w latach 2004-2012, hospitalizacji z powodu ostrych zatruć wymagało 2,3% (411/18 050) dzieci. Analizie poddano okoliczności i rodzaj zatrucia u 409 dzieci.
Wyniki. 54,8% (224/409) pacjentów w sposób zamierzony i celowy spożyło substancję prowadzącą do zatrucia. W 45,2% (185/409) przypadków było to zatrucie przypadkowe. W całej analizowanej grupie do zatrucia celowego istotnie częściej doszło wśród dziewcząt (225/409) niż u chłopców (184/409) (p = 0,006696). U 411 pacjentów stwierdzono zatrucie 451 substancjami. W 40 (8,9%) przypadkach doszło do zatrucia kilkoma substancjami. Najczęstszą przyczyną zatrucia były leki w 47,9% (216/451), etanol w 20,6% (93/451) oraz różne substancje chemiczne. Spośród leków najczęstszą przyczyną zatrucia był acetaminofen (27,3%; 59/216), leki neurologiczne (21,7%; 47/216) oraz dextrometorfan (18,5%; 40/216). Zatrucia substancjami chemicznymi (84,5%; 38/45), grzybami (84,6%; 11/13) najczęściej zdarzały się u małych dzieci do 5 roku życia. Leki (56,5%; 105/186), etanol (97,4%; 76/78), narkotyki (94,7%; 18/19) stanowiły najczęstszą przyczynę zatruć u młodzieży (13-18 lat). Zarówno w całej badanej grupie, jak i wśród młodzieży nie stwierdzano znamiennej różnicy pomiędzy dziewczętami i chłopcami w częstości zatrucia lekami, etanolem, narkotykami. Średnia długość hospitalizacji wynosiła 2,6 dnia (od 1 do 14 dni).
Wnioski. Zatrucia u dzieci nadal stanowią poważny problem oraz ryzyko utraty zdrowia i życia. Najczęstszą przyczyną zatruć bez względu na wiek są leki, a spośród nich acetaminofen (paracetamol), leki neurologiczne oraz dextrometorfan (acodin). U młodzieży (13-18 lat) istotną przyczyną zatrucia są także etanol i narkotyki.

Summary
Introduction. Among the reasons of hospital treatment of children and adolescents poisonings play a significant role, both accidental and intentional as a result of a suicide attempt.
The aim of the study is to assess the causes, incidence and course of acute poisoning in children and adolescents hospitalized in a pediatric ward in Warsaw.
Material and methods. Among the 18,050 children admitted to the ward during the years 2004 to 2012, hospitalizations due to acute poisoning require 2.3% (411/18050) children. We analyzed the circumstances and the type of poisoning in 409 children.
Results. 54.8% (224/409) of patients consumed the substance that led to the poisoning deliberately and intentionally, while in 45.2% (185/409) of cases the poisoning was accidental. In the whole analyzed group the intentional poisoning was significantly more frequent among girls (225/409) than among boys (184/409) (p= 0.006696). 411 patients were diagnosed with poisoning, with 451 substances. In 40 cases (8.9%) the poisoning concerned multiple substances. The most frequent cause of poisoning was medications – in 47.9% (216/451) of cases, ethanol – in 20.6% (93/451) and various chemical substances. Among the medications, the most frequent cause of poisoning was acetaminophen (27.3%; 59/216), neurological medications (21.7%; 47/216) and dextrometorphan (18.5%; 40/216). In children aged up to 5, the most frequent cause of poisoning were chemical substances (84.5%; 38/45) and mushrooms (84.6%; 11/13). In adolescents (aged 13-18) the most frequent cause of poisoning were medications (56.5%; 105/186), ethanol (97.4%; 76/78) and narcotics (94.7%; 18/19). Both in the whole group as well as among adolescents, a significant difference between boys and girls in the frequency of poisoning with medications, ethanol or narcotics was not observed. The average length of hospital stay was 2.6 days (from 1 to 14 days).
Conclusions. Poisonings are still a serious problem in children and pose a threat to their health and life. The most frequent cause of poisoning regardless of age are medications, with a dominant role of acetaminophen (paracetamol), neurological medications and dextromethorphan (acodin). In adolescents (aged 13-18) significant causes of poisoning also include ethanol and narcotics.

To jest tylko fragment artykułu. Aby przeczytać całość, przejdź do Czytelni medycznej.