Przydatność badania stężeń sodu w ustaleniu wskazań do hospitalizacji u dzieci z zapaleniem płuc**

August Wrotek¹, *Teresa Jackowska^{1, 2}, Karolina Czekaj-Kucharska²

Streszczenie
Wstęp. Pozaszpitalne zapalenie płuc (PZP) jest istotnym problemem klinicznym, prowadzącym często do hospitalizacji u dzieci, zwłaszcza poniżej 5 roku życia. Polskie rekomendacje wśród wskazań do hospitalizacji wymieniają zaburzenia wodno-elektrolitowe, jednak nie określają ich stopnia.
Cel pracy. Celem badania była ocena częstości występowania hiponatremii (HN) u pacjentów hospitalizowanych z powodu PZP oraz jej związku z pozostałymi wskazaniami do hospitalizacji.
Materiał i metody. Do badania włączono 146 pacjentów (71 dziewczynek i 75 chłopców) w wieku od 13 dni do 17 lat 5 miesięcy (mediana 36,5 miesiąca) hospitalizowanych w 2013 roku z powodu PZP potwierdzonego badaniem radiologicznym klatki piersiowej. Badano częstość HN (to jest stężeń sodu poniżej 136 mmol/l) oraz jej związek ze wskazaniami do hospitalizacji (takimi jak obecność tachykardii, tachypnoe, obniżonej saturacji krwi włośniczkowej, leukocytozy, odczynu opłucnowego, podwyższonych wartości parametrów stanu zapalnego) oraz z ciężkim przebiegiem PZP (takimi jak posocznica, niewydolność krążenia, obecność objawów neurologicznych).
Wyniki. HN stwierdzono u 43% pacjentów; w większości (97%) była to lekka HN. Pacjenci z HN mieli 5,7 razy wyższe ryzyko (95% przedział ufności: 2,1-15,6, p = 0,0007) wystąpienia wysokich wartości prokalcytoniny (tj. powyżej 2 ng/ml), z AUC (polem pod krzywą) = 0,74 (95% przedział ufności: 0,62-0,85). Dla wartości granicznej hiponatremii (stężenie sodu równe 135 mmol/l) stwierdzono czułość 77% i swoistość 64% w przewidywaniu podwyższonych wartości PCT, a ujemna wartość prognostyczna wynosiła 92%. Nie stwierdzono związku z pozostałymi wskazaniami do hospitalizacji.
Wnioski. Ocena stężenia sodu powinna być rutynowym postępowaniem u pacjentów hospitalizowanych z powodu PZP, a występowanie HN może świadczyć o ryzyku cięższego przebiegu PZP.

Summary
Introduction. Community-acquired pneumonia (CAP) is an important health concern that often requires hospitalization, especially in children under five years of age. Among indications for hospital treatment, Polish recommendations include water and electrolyte disorders, however, they do not specify their level. The aim of the study was to assess the frequency of hyponatremia (HN) in children hospitalized due to CAP and its correlation with other indications for hospital treatment.
Materials and methods. The study included 146 patients (71 female, 75 male) aged 13 days to 17 years and 5 months (median age 36.5 months) hospitalized due to CAP in 2013. The diagnosis of pneumonia was confirmed by a chest x-ray. The frequency of hyponatremia (natrium concentrations below 136 mmol/L) was assessed, as well as its correlations with other indications for hospitalization, i.e., tachycardia, tachypnea, reduced oxygen saturation in capillary blood, leukocytosis, pleural reaction, increased serum inflammatory markers and a severe course of the pneumonia (sepsis, circulatory insufficiency, neurological symptoms).
Results. HN was present in 43% of patients; in the majority (97%) it was mild. Patients with HN were at a higher risk (5.7-fold increased risk, 95% CI: 2.1-15.6, p = 0.0007) of high procalcitonin values (above 2 ng/mL), with AUC (the area under curve) = 0.74 (95% CI: 0.62-0.85). For the cut-off value of HN (135 mmol/L) the sensitivity was 77% and the specificity 64%, while the negative prognostic value was 92%. A correlation with other indications for hospitalization was not observed.
Conclusions. Natrium concentration measurement should be a routine procedure in patients hospitalized due to CAP and the occurrence of HN may suggest a risk of a more severe course of the disease.

To jest tylko fragment artykułu. Aby przeczytać całość, przejdź do Czytelni medycznej.