Czynniki ryzyka uszkodzenia serca i tętnic u dzieci z przewlekłą chorobą nerek

*Magdalena Okarska-Napierała¹, Piotr Skrzypczyk¹, Helena Ziółkowska¹, Radosław Pietrzak², Katarzyna Jankowska¹, Bożena Werner², Maria Roszkowska-Blaim¹

Streszczenie
Wstęp. Dzieci z przewlekłą chorobą nerek (PChN) cechują się najwyższym ryzykiem sercowo-naczyniowym wśród pacjentów pediatrycznych.
Cel pracy. Celem pracy była ocena serca i tętnic u dzieci z PChN w powiązaniu z wybranymi parametrami klinicznymi i biochemicznymi oraz określenie przydatności oznaczania NT-proBNP jako markera uszkodzenia układu sercowo-naczyniowego w tej grupie chorych.
Materiał i metody. U 17 dzieci w śr. wieku 13,5 ± 4,3 lat z PChN st. 2-5 oceniono: badanie echokardiograficzne, kompleks błona środkowa-wewnętrzna t. szyjnych wspólnych (cIMT), kształt i prędkość fali tętna (PWV), NT-proBNP, ciśnienie tętnicze, leki i wybrane parametry biochemiczne.
Wyniki. W badanej grupie śr. indeks masy lewej komory (LVMI) wynosił 29,3 ± 6,2 g/m^2,7, cIMT 0,46 ± 0,05 mm, PWV 4,65 ± 0,94 m/s, wskaźnik wzmocnienia skorygowany do akcji serca 75/min (AIx75HR) 5,85 ± 16,32%, aortalne ciśnienie skurczowe (AoSP) 102,0 ± 12,8 mmHg, rozkurczowe (AoDP) 73,9 ± 13,0 mmHg. Wartość LVMI korelowała z NT-proBNP (r = 0,55, p = 0,029), PTH (r = 0,69, p = 0,003), fosfatazą alkaliczną (r = 0,65, p = 0,009); PWV z cIMT (r = 0,66, p = 0,004) i grubością tylnej ściany lewej komory (r = 0,56; p = 0,025); wskaźnik PWV/wzrost z GFR (r = -0,52, p = 0,032) i wskaźnikiem wypełnienia t. wieńcowych (r = -0,52, p = 0,034); AIx75HR z NT-proBNP i fosfatazą alkaliczną (r = 0,58, p = 0,015; r = 0,57, p = 0,02); AoSP i AoDP z NT-proBNP (r = 0,63, p = 0,006; r = 0,50, p = 0,04) i PTH (r = 0,62, p = 0,007; r = 0,57, p = 0,02). Wykazano tendencję do korelacji dobowej dawki węglanu wapnia z PWV (r = 0,45, r = 0,08) i cIMT (0,49; p = 0,055).
Wnioski. 1. U dzieci z PChN NT-proBNP jest użytecznym markerem przerostu lewej komory serca, sztywności tętnic i ciśnienia centralnego. 2. U pediatrycznych pacjentów z PChN zaburzenia gospodarki wapniowo-fosforanowej wydają się być kluczową determinantą masy lewej komory i sztywności tętnic. 3. Dawka węglanu wapnia może wpływać na sztywność tętnic i grubość kompleksu IMT u dzieci z PChN, ale ta zależność wymaga dalszych badań na większych grupach pacjentów.

Summary
Introduction. Children with chronic kidney disease (CKD) are among pediatric patients with highest cardiovascular risk.
Aim. The aim of the study was to evaluate heart and arterial system in children with CKD in relation to selected clinical and biochemical parameters and to assess usefulness of NT-proBNP as a marker of cardiovascular damage in this group of patients.
Material and methods. In 17 children (13.5 ± 4.3 years), with CKD stage 2-5, we assessed: echocardiography, carotid intima-media thickness (cIMT), pulse wave velocity (PWV) and analysis, N-terminal prohormone B-type natriuretic peptide (NT-proBNP), blood pressure, medications, and selected biochemical parameters.
Results. Left ventricular mass index (LVMI) was 29.3 ± 6.2 g/m^2,7, cIMT 0.46 ± 0.05 mm, PWV 4.65 ± 0.94 m/s, augmentation index at heart rate 75/min (AI x 75HR) 5.85 ± 16.32%, aortic systolic blood pressure (AoSP) 102.0 ± 12.8 mmHg, and aortic diastolic blood pressure (AoDP) 73.9 ± 13.0 mmHg. LVMI correlated with NT-proBNP (r = 0.55, p = 0.029), PTH (r = 0.69, p = 0.003), alkaline phosphatase (ALP) (r = 0.65, p = 0.009); PWV with cIMT (r = 0.66, p = 0.004), left ventricular posterior wall thickness (r = 0.56; p = 0.025); PWV/height ratio with GFR (r = -0.52, p = 0.032), subendocardial viability ratio (r = -0.52, p = 0.034); AI x 75HR with NT-proBNP and ALP (r = 0,58, p = 0.015; r = 0.57, p = 0.02); AoSP and AoDP with NT-proBNP (r = 0.63, p = 0.006; r = 0.50, p = 0.04) and PTH (r = 0.62, p = 0.007; r = 0.57, p = 0.02). We found tendency toward correlations of calcium carbonate dose with PWV (r = 0.45, r = 0.08) and cIMT (0.49, p = 0.055).
Conclusions. 1. In children with CKD, NT-proBNP is a useful marker of left ventricular hypertrophy, arterial stiffness and central blood pressure. 2. In pediatric patients with CKD calcium-phosphate disturbances seem to be key determinants of left ventricle mass and arterial stiffness. 3. Calcium carbonate dose may influence arterial stiffness and IMT in children with CKD, but this relation requires further investigations in larger groups of patients.

To jest tylko fragment artykułu. Aby przeczytać całość, przejdź do Czytelni medycznej.