Hypokalemia, aktywacja neurohormonalna i ryzyko groźnych arytmii

*Andrzej Beręsewicz

Streszczenie
Hypokalemia, definiowana jako poziom K+ w surowicy poniżej 3,5 mM, jest częstym zaburzeniem elektrolitowym u pacjentów kardiologicznych. Hypokalemia jest czynnikiem ryzyka groźnych arytmii i nagłego zgonu sercowego a w badaniach potencjałów komórkowych wykazano, że skutkuje zmianami czynności elektrycznej serca, które powszechnie uznawane są za arytmogenne. Głównymi strażnikami ogólnoustrojowej homeostazy potasowej oraz stałości poziomu jonów K+ we krwi są: aldosteron – stymulujący nerkowe wydalanie K+, oraz insulina i katecholaminy – aktywujące błonową ATP-azę sodowo potasową, dokomórkowy transport K+ i wewnątrzkomórkową akumulację potasu. Patologie a także terapie, którym towarzyszą zmiany poziomów i/lub aktywności tych trzech substancji czynnych mogą skutkować zaburzeniami homeostazy K+ a następnie groźnymi arytmiami. Obok zaburzeń stricte endokrynologicznych, dotyczy to różnych chorób układu sercowo-naczyniowego. Przyczyną hypokalemii jest najczęściej leczenie lekami moczopędnymi i agonistami receptorów adrenergicznych b2 i/lub, częsta w chorobach układu sercowo-naczyniowego, aktywacja układu współczulnego i układu renina-angiotensyna-aldosteron. Obecny artykuł opisuje zaburzenia homeostazy potasowej towarzyszące chorobom kardiologicznym oraz potencjalne mechanizmy elektrofizjologiczne arytmii towarzyszących hypokalemii.

Summary
Main regulators of potassium body homeostasis and, in particular, of serum K⁺ concentration, include: aldosteron, which stimulates renal K⁺ excretion, and catecholamines and insulin, which, via the membrane Na⁺/K⁺ ATP-ase activation, mediate intracellular K⁺ transport and cellular potassium accumulation. Various pathologies and therapies that are associated with altered level and/or activity of these three mediators are known to result in disturbed potassium homeostasis. This is true for genuine endocrinologic disorders as well as for cardiovascular disease. Hypokalemia, defined as serum K⁺ concentration < 3.5 mM, is a common biochemical finding in cardiac patients recognized as an independent risk-factor of severe cardiac arrhythmias and sudden cardiac death. Most often mechanisms of hypokalemia include diuretic therapy, therapy with agonists of adrenergic β₂ receptors, and frequent in cardiovascular disease, sympathetic activation and activation of the rennin-angiotensin-aldosterone system. Present article reviews the mechanisms of potassium body homeostasis as well as potential electrophysiological mechanisms underlying hypokalemia-induced arrhythmogenesis.

To jest tylko fragment artykułu. Aby przeczytać całość, przejdź do Czytelni medycznej.