Interwencyjne metody modulacji równowagi współczulno-przywspółczulnej w leczeniu chorób układu sercowo-naczyniowego

*Michał Mączewski

Streszczenie
Układ autonomiczny jest podstawowym regulatorem czynności układu sercowo-naczyniowego. W warunkach prawidłowych istnieje równowaga między częścią współczulną i przywspółczulną układu autonomicznego, co umożliwia odpowiednią reakcję układu sercowo-naczyniowego na stres, wypoczynek, wysiłek fizyczny i inne zmiany. W różnych chorobach układu sercowo-naczyniowego, przede wszystkim w nadciśnieniu tętniczym i niewydolności serca, równowaga ta jest zaburzona; aktywność układu współczulnego rośnie, a przywspółczulnego spada. Ostatnio jesteśmy świadkami dynamicznego rozwoju różnych interwencyjnych metody ingerencji w tę równowagę. W pracy przedstawiono siedem punktów uchwytu takich interwencji. Trzy z nich polegają na hamowaniu układu współczulnego, a cztery na pobudzaniu układu przywspółczulnego. Techniki omawiane w tym artykule znajdują się na różnym etapie rozwoju. Odnerwienie tętnic nerkowych wchodzi już do rutynowego stosowania. Bliskie tego są także aktywacja odruchu z baroreceptorów tętniczych i stymulacja nerwu błędnego. Stymulacja rdzenia kręgowego znajduje się w początkowej fazie badań klinicznych. Natomiast odnerwienie współczulne, wewnątrzsercowa stymulacja nerwu błędnego i odnerwienie kłębków szyjnych znajdują się dopiero w fazie badań podstawowych.

Summary
Autonomic nervous system is a basic regular of cardiovascular function. Normal sympatho/parasympathetic balance enables adequate response to stress, exercise, rest, and multiple other changes. This balance is impaired in various cardiovascular disease, mainly in hypertension and chronic heart failure. This impairment involves upregulation of activity of sympathetic and downregulation of parasympathetic nervous system. Recently we have seen dynamic development of various interventional techniques that target this impaired balance. Three of these techniques involve inhibition of sympathetic nervous system, while four of them – stimulation of parasympathetic nervous system. Three of these techniques seem to be near to introduction to routine medical practice: renal denervation, baroreceptor activation therapy and vagal stimulation, while the development of the other four techniques has only just begun. Despite recent concerns over efficacy of renal denervation, the whole concept of regulation of sympatho/parasympathetic balance remains valid and promising area for further research and possible routine use in the future.

To jest tylko fragment artykułu. Aby przeczytać całość, przejdź do Czytelni medycznej.