Nieprawidłowości genetyczne w ostrej białaczce szpikowej u dzieci w Polsce

Teofila Książek¹, Katarzyna Pawińska-Wąsikowska¹, Małgorzata Szurgot¹, Michał Matysiak², Barbara Fic-Sikorska², Elżbieta Adamkiewicz-Drożyńska³, Lucyna Maciejka-Kapuścinska³, Alicja Chybicka⁴, Kinga Potocka⁴, Jacek Wachowiak⁵, Jolanta Skalska-Sadowska⁵, Jerzy R. Kowalczyk⁶, Beata Wójcik⁶, Mariusz Wysocki⁷, Sylwia Kołtan⁷, Maryna Krawczuk-Rybak⁸, Katarzyna Muszyńska-Rosłan⁸, Wojciech Młynarski⁹, Małgorzata Stolarska⁹, Tomasz Urasiński¹⁰, Elżbieta Kamieńska¹⁰, Tomasz Szczepański¹¹, Renata Tomaszewska¹¹, Grażyna Sobol-Milejska¹², Agnieszka Mizia-Malarz¹², Grażyna Karolczyk¹³, Jolanta Podhorecka¹³, Maria Wieczorek¹⁴, Irena Karpińska-Derda¹⁴, *Walentyna Balwierz¹

Streszczenie
Wstęp. Ostra białaczka szpikowa (AML) jest niejednorodną i rzadko występującą chorobą nowotworową układu krwiotwórczego u dzieci. Pomimo stosowania intensywnych metod leczenia, uzyskiwane wyniki terapii są ciągle niezadowalające. W celu lepszego poznania biologii AML, w ośrodkach Polskiej Pediatrycznej Grupy ds. Leczenia Białaczek i Chłoniaków (PPGLBC) w 2006 roku rozszerzono diagnostykę zaburzeń genetycznych o badania w kierunku występowania genów fuzyjnych RUNX1(AML1)-RUNX1T1(ETO), PML-RARα, CBFβ-MYH11 i nadekspresji genu WT1.
Cel pracy. Celem pracy jest ocena częstości występowania wybranych zaburzeń genetycznych u dzieci z AML w Polsce oraz określenie ich znaczenia prognostycznego.
Materiał i metody. Molekularnymi badaniami genetycznymi objęto grupę 174 dzieci do 18 roku życia, u których leczenie z powodu de novo AML rozpoczęto w latach 2006-2012. Materiał badawczy stanowił szpik kostny pobrany w czasie diagnozy, z którego izolowano komórki mononuklearne i następnie materiał genetyczny w postaci próbek DNA i RNA. Do oznaczenia występowania genów fuzyjnych stosowano reakcję real-time PCR. Badano także ekspresję genu WT1. Mutację FLT3/ITD wykrywano za pomocą reakcji PCR obejmującej egzon 14 i 15 genu FLT3.
Wyniki. Geny fuzyjne: RUNX1(AML1)-RUNX1T1(ETO), CBFβ-MYH11, PML-RARα stwierdzono odpowiednio u: 16,2; 4,8 i 6,6% badanych dzieci. Obecność mutacji FLT3/ITD wykryto w 18 przypadkach (10,4%). Spośród 148 badanych chorych 120 (81,1%) prezentowało wstępnie nadekspresję genu WT1.
Wnioski. W porównaniu do danych literaturowych częstość transkryptu genu fuzyjnego RUNX1(AML1)-RUNX1T1(ETO) w przebadanym materiale była nieco wyższa, podczas gdy CBFβ-MYH11, PML-RARα, nadekspresja genu WT1 i duplikacja w genie FLT3 były stwierdzane rzadziej. Zgodnie z najnowszymi rekomendacjami planuje się rozszerzenie badań poprzez oznaczanie dodatkowych genów fuzyjnych, m.in. rearanżacji chromosomu oraz mutacji w genach NPM1, WT1 i CEPBA. Stwierdzone zaburzenia genetyczne pozwolą na bardziej precyzyjną stratyfikację do grup terapeutycznych i indywidualizację terapii, co może przyczynić się do dalszej poprawy wyników leczenia i jakości życia pacjentów z AML.

Summary
Introduction. Acute myeloid leukemia (AML) is a heterogeneous and rare disease in children. Despite an intensive treatment, therapy results are still unsatisfactory. For better understanding the biology of AML, in 2006 the centers of Polish Pediatric Leukemia/Lymphoma Study Group (PPGLBC) extended genetic diagnostics for detection of RUNX1(AML1)-RUNX1T1(ETO), PML-RARα, CBFβ-MYH11 fusion genes as well as WT1 gene overexpression.
Aim. The aim of the study was to assess the prevalence of selected genetic abnormalities in children with AML in Poland and the attempt to determine their prognostic significance.
Material and methods. Molecular genetic studies included a group of 174 children under the age of 18 with de novo diagnosed AML from March 2006 to October 2012. The research material consisted of bone marrow samples collected at the time of diagnosis, from which mononuclear cells and later DNA and RNA samples were isolated. To determine the presence of fusion genes and the expression level of WT1 gene real-time PCR reaction was used. FLT3/ITD mutation was detected by PCR reaction of exon 14 and 15 of the FLT3 gene.
Results. The presence of fusion genes transcript of RUNX1(AML1)-RUNX1T1(ETO), CBFβ-MYH11, PML-RARα was found in 16.2, 4.8 and 6.6% respectively. FLT3/ITD mutation were found in 18 cases (10.4%). Out of 148 examined children, 120 (81.1%) presented initially overexpression of WT1 gene.
Conclusions. Compared to literature data, determined incidence of fusion gene transcript RUNX1(AML1)-RUNX1T1(ETO) in the examined material was slightly higher, while CBFβ-MYH11, PML-RARα, overexpression of WT1 gene and the presence of FLT3/ITD mutation were reported less frequently. According to the experts recommendations it is planned to extend the molecular research to additional fusion genes among others chromosome rearrangements and determination of mutations in NPM1, WT1 and CEPBA. Finding additional prognostic factors in AML will allow for a more precise stratification for therapeutic groups and individualization of treatment, which may lead to improvement of the treatment outcomes and the patient quality of life.

To jest tylko fragment artykułu. Aby przeczytać całość, przejdź do Czytelni medycznej.