Ostre zapalenie trzustki

*Agnieszka Rogowska

Streszczenie
Ostre zapalenie trzustki (OZT), przebiegające z 5% śmiertelnością, należy do najczęstszych ostrych stanów w gastroenterologii. Główną przyczyną OZT jest kamica żółciowa i spożywanie alkoholu. Ryzyko wystąpienia OZT po endoskopowej cholangiopankreatografii wstecznej (ECPW) można zmniejszyć poprzez profilaktyczne doodbytnicze podanie indometacyny lub diklofenaku bezpośrednio przed zabiegiem lub tuż po nim, a w wybranych przypadkach dzięki założeniu stentu do przewodu Wirsunga. Modyfikacja klasyfikacji ostrego zapalenia trzustki z Atlanty z 2012 roku wprowadziła nowy podział jej rodzajów klinicznych i ciężkości zapalenia oraz nowe definicje powikłań ogólnoustrojowych i miejscowych (w tym zbiorników płynowych). W prognozowaniu przebiegu OZT oraz szacowaniu jego ciężkości powinno wykorzystywać się proste, ale czułe skale (np. skalę BISAP), badać objawy zespołu ogólnoustrojowej reakcji zapalnej oraz niewydolności narządowej.
Tomografię komputerową jamy brzusznej zaleca się wykonywać dopiero w późniejszej fazie choroby w celu wykrycia martwicy i innych powikłań miejscowych. We wczesnej fazie leczenia OZT najbardziej istotna jest resuscytacja płynowa i żywienie dojelitowe. Nie ma dowodów na skuteczność profilaktycznej antybiotykoterapii, a pilne ECPW wykonuje się jedynie w wybranych najcięższych przypadkach żółciopochodnego OZT. Cholecystektomia jest głównym zabiegiem zapobiegającym nawrotom kamiczego OZT; poleca się jej przeprowadzenie, gdy jest to możliwe, jeszcze przed wypisaniem chorego ze szpitala.

Summary
Acute pancreatitis (AP), which carries 5% of mortality, is one of the most common acute condition in gastroenterology. Alcohol consumption and biliary stone disease cause the most cases of AP. The risk of the post ERCP pancreatitis can be decreased by routine, rectal administration of indomethacine or diclofenac immediately prior or after procedure or by insertion of the pancreatic stent in selected cases. Revision of the Atlanta classification of acute pancreatitis from 2012 introduces new classification of clinical types and severity of AP, revised definitions of local and systemic complications of AP (including new description of fluid collections). Simple prognostic scoring systems like BISAP, assessment of the systemic inflammatory response syndrome or organ failure symptoms are the main tools for the prognosis and assessment of initial severity.
Radiographic imaging like computed tomography of the abdomen should be used for the detection of necrosis and other local complications in the late phase (following several days) of the disease. Sufficient fluid resuscitation and enteral nutrition are the cornerstones of management in the early phase of AP. There is no evidence for the beneficial use of prophylactic antibiotics. Early ERCP is limited to some cases of the most severe biliary AP. Cholecystectomy remains the main procedure for prevention of recurrent gallstone pancreatitis and should be preformed before discharge whenever possible.

To jest tylko fragment artykułu. Aby przeczytać całość, przejdź do Czytelni medycznej.