Krwotok z żylaków przełyku

*Włodzimierz Zych, Andrzej Habior

Streszczenie
Krwotok z żylaków przełyku jest najpoważniejszym powikłaniem nadciśnienia wrotnego. Jego najczęstszą przyczyną jest choroba zapalna lub marskość wątroby. Dawniej sześciotygodniowa śmiertelność epizodu krwotoku sięgała nawet 50%. Obecnie dzięki lepszemu zrozumieniu mechanizmów nadciśnienia wrotnego ułatwiającemu leczenie, postępowi technik endoskopowych oraz rozwojowi farmakoterapii odsetek ten spadł poniżej 20%. Nadal jednak krwotok stanowi poważne zagrożenie życia chorego i jest istotnym wyzwaniem dla zespołu leczącego. Podstawowe znaczenie ma identyfikacja osób narażonych na to powikłanie, podjęcie działań w profilaktyce pierwotnej. W przypadku wystąpienia krwotoku sprawne uzyskanie hemostazy i stabilizacja stanu chorego zagrożonego istotnym ryzykiem śmierci znacznie zwiększają szansę przeżycia. Postępowanie w krwotoku z żylaków przełyku oparte jest na resuscytacji płynowej, wyrównaniu niedoborów morfologii, potwierdzeniu żylakowego pochodzenia krwotoku, a w leczeniu na kombinacji farmakoterapii oraz metod endoskopowych: opaskowania i/lub sklerotyzacji. W przypadku niepowodzenia uzyskania hemostazy zaleca się odbarczenie nadciśnienia wrotnego poprzez założenie protezy naczyniowej wrotno-systemowej lub poprzez wytworzenie obwodowego shuntu obu systemów żylnych metodą chirurgiczną. W dalszym postępowaniu konieczna jest profilaktyka wtórna, bez której roczne ryzyko nawrotu sięga 70%. Pierwszy epizod krwawienia z żylaków przełyku u chorego z marskością jest punktem zwrotnym w przebiegu naturalnym marskości i może stanowić wskazanie do przeszczepienia wątroby w wybranych przypadkach.

Summary
Esophageal variceal bleeding is the most severe complication of portal hypertension. In most cases portal hypertension results from chronic hepatitis of different etiology or is an innate sequela of liver cirrhosis. In the past few decades, six week mortality of the single bleeding episode approached 50%. Nowadays, due to better understanding of pathophysiology that enables tailoring of the treatment, progress both in pharmacotherapy and endoscopy, the mortality rate has decreased below 20%. Still, variceal bleeding poses a great challenge for the medical staff. Accurate diagnosing of patients at risk of developing varices is of great importance, as is the primary prophylaxis. In case of acute bleeding achieving hemostasis and stabilizing the patient at risk substantially improves survival. Managing of a patient with acute variceal esophageal bleeding is based on vigorous but rational fluid balancing, on stabilizing morphology parameters, and confirming esophageal source of bleeding. The cornerstone of the treatment remains the combination of pharmacotherapy with vasoactive agent(s) and endoscopic obliteration of the ruptured varix with banding or sclerotherapy. In case of failure second endoscopic attempt is justified but further options are TIPSS or shunt surgery. After successful hemostasis the secondary prophylaxis is a must determined by 70% annual rate of recurrent bleeding. First episode of variceal bleeding heralds negative change of the natural history of cirrhosis and should encourage to considering liver transplantation in selected cases.

To jest tylko fragment artykułu. Aby przeczytać całość, przejdź do Czytelni medycznej.