Szczelina odbytu – najnowsze poglądy i kontrowersje na temat diagnostyki i leczenia

*Agnieszka Kucharczyk, Małgorzata Kołodziejczak

Streszczenie
Szczelina odbytu jest jedną z najczęściej występujących łagodnych chorób odbytu i jest chorobą powszechną. Czynnikiem inicjującym powstanie szczeliny odbytu jest uraz mechaniczny twardymi masami kałowymi, zaś współistniejące zmniejszone ukrwienie tkanek wokół szczeliny oraz zaburzenia relaksacji mięśnia zwieracza wewnętrznego prowadzą do braku gojenia po urazie. Wstępne leczenie szczelin odbytu jest leczeniem zachowawczym. Obok leczenia klasycznego – ciepłych nasiadówek, maści z nitrogliceryną lub blokerami kanałów wapniowych – w ostatnich latach pojawiły się doniesienia o stosowaniu nowych leków w celu uzyskania farmakologicznej sfinkterotomii, takich jak bethanechol – agonista receptorów muskarynowych, oraz sildenafil – inhibitor fosfodiesterazy typu 5, o łagodnym działaniu rozkurczającym na mięśnie gładkie naczyń krwionośnych. Autorki opisują dobry efekt terapeutyczny przy zastosowaniu miejscowym 7% maści z sukralfatu, soli glinowej siarczanu sacharozy, stosowanej w leczeniu owrzodzeń żołądka. Kwalifikacje do leczenia operacyjnego szczeliny odbytu uległy znacznemu zawężeniu. Złotym standardem jest boczna sfinkterotomia. W artykule dokonano przeglądu piśmiennictwa na temat różnych modyfikacji bocznej sfinkterotomii (m.in. przedstawiono segmentalną boczną sfinkterotomię wewnętrzną). Autorki uważają, że nowe techniki operacyjne wymagają zachowania należytej ostrożności, ich rzeczywistą skuteczność oraz ewentualne powikłania czynnościowe w postaci osłabienia kontynencji można będzie ocenić dopiero po kilkuletniej obserwacji.

Summary
Anal fissure is one of the most common as well as widespread benign diseases of the anus. Fissure development is initiated by a mechanical injury that is induced by hard faecal mass and remains unhealed if the blood flow in the tissue surrounding the fissure is reduced and the relaxation of the internal anal sphincter is impaired. Conservative treatment is administered as the initial treatment for anal fissures. In recent years, apart form the traditional treatment options, such as warm-water bath, ointments with nitro-glycerine or calcium-channel blockers, there have been reports of using new drugs for pharmacological sphincterotomy. They include bethanechol, which is a muscarinic receptor agonist, as well as sildenafil – a phosphodiesterase type 5 inhibitor which is a mild dilator of blood vessel smooth muscles. The authors describe a good therapeutic effect achieved with topical treatment with 7% sucralfate (sucrose sulphate-aluminium complex) ointment that is used for the treatment of peptic ulcers. Qualifications for the surgical treatment of anal fissure have been made significantly more stringent. Lateral sphincterotomy is the gold standard. The article presents a review of literature on various modifications of lateral sphincterotomy (among other things, segmental internal lateral sphincterotomy was presented). The authors believe that the new operative techniques require due caution and their actual efficacy and possible functional complications such as impaired continence, may be assessed only after a few years of follow-up.

To jest tylko fragment artykułu. Aby przeczytać całość, przejdź do Czytelni medycznej.