Oporność na leki przeciwpłytkowe u pacjentów z chorobami układu krążenia i cukrzycą

*Wiesław Piechota

Streszczenie
Leczenie lekami przeciwpłytkowymi – aspiryną (ASA) i klopidogrelem – jest standardową procedurą stosowaną u pacjentów z chorobami sercowo-naczyniowymi, szczególnie po OZW i leczeniu inwazyjnym. Mimo to incydenty sercowe, łącznie z przedwczesną restenozą, występują u szeregu pacjentów. Powikłania te są częściowo przypisywane oporności na aspirynę i/lub klopidogrel. Zjawisko to skutkuje wysoką reaktywność płytek mimo leczenia, która zdaje się być mocniej zaznaczona u chorych na cukrzycę. Istnieje kilka mechanizmów, które mogą odgrywać rolę u pacjentów chorych na cukrzycę, takich jak glikacja białek płytkowych, zwiększony obrót płytek krwi, oporność na insulinę, stres oksydacyjny, zmniejszona biodostępność leków przeciwpłytkowych lub ich metabolitów. Częstość zdarzeń sercowych związana jest z laboratoryjnie określoną wysoką reaktywnością płytek mimo leczenia i nie może być znacząco zredukowana przez zwiększenie dawkowania aspiryny i klopidogrelu. Sposobem na przełamanie oporności na oba powyższe leki jest zastosowanie nowych leków przeciwpłytkowych. Prasugrel i tikaglerol wykazały większą skuteczność od klopidogrelu w zmniejszaniu częstości zdarzeń sercowych u pacjentów leczonych PCI. Leki te są rekomendowane przez ESC i AHA do leczenia pacjentów z OZW (z niewieloma wyjątkami np. zwiększonym ryzykiem dużego krwawienia). Prasugrel wydaje się być szczególnie skuteczny u chorych na cukrzycę. Potrójna terapia przeciwpłytkowa (z cilostazolem dodanym do ASA i klopidogrelu) zdaje się przynosić pewną dodatkową korzyść pacjentom chorym na cukrzycę lecz wyniki dostępnych badań nie są jednoznaczne.

Summary
Treatment with antiplatelet drugs – aspirin (ASA) and clopidogrel – is a standard procedure in patients with cardiovascular disease, especially after ACS and invasive treatment. Despite this, cardiac events, including premature restenosis, occur in a number of patients. Such complications are partially ascribed to resistance to aspirin and/or clopidogrel. This phenomenon results in high on treatment platelet reactivity (HTPR) which seems to be more pronounced in patients with diabetes. There are several mechanism which may play a role in diabetic patients such as glycation of platelet proteins, increased platelet turnover, insulin resistance, oxidative stress, reduced bioavailability of the drugs or their metabolites. The frequency of cardiac events is associated with laboratory determined HTPR and cannot be significantly reduced by increasing doses of aspirin and clopidogrel. The way to overcome resistance to the above medicines is to use new antiplatelet drugs. Prasugrel and ticagrelor proved to be more effective than clopidogrel in reducing cardiac events in patients treated with PCI. These drugs are approved by ESC and AHA for treatment of ACS patients (with few exceptions e.g. excessive risk of major bleeding). Prasugrel appears to be especially effective in patients with diabetes. Triple antiplatelet therapy (with cilostazol added to ASA and clopidogrel) seems to offer some additional benefit in patients with diabetes but results of available studies are equivocal.

To jest tylko fragment artykułu. Aby przeczytać całość, przejdź do Czytelni medycznej.