Model biomedycznego podejścia do depresji, zaburzeń lękowych, schizofrenii, ADHD, dziecięcego zaburzenia dwubiegunowego i ataków złości: przełom naukowy czy iluzja?

© Borgis - Postępy Nauk Medycznych 1/2013, s. 10-21

*W. Joseph Wyatt

Streszczenie
Wiadomo, że niektóre nieprawidłowości rozwojowe mają podłoże biologiczne. Do nich należą, między innymi, autyzm, Zespół Downa, zaburzenia związane z zatruciem toksynami, choroby metaboliczne i endokrynne. Nie ma jednak mocnych przesłanek naukowych, aby stwierdzać biologiczne przyczyny wielu zaburzeń psychologicznych, takich jak depresja, stany lękowe, schizofrenia, zaburzenia zachowania u dzieci, zespół nadpobudliwości ruchowej (ang. attention deficit hyperactivity disorder – ADHD), dziecięce zaburzenie dwubiegunowe, czy zachowania opozycyjno-buntownicze. W świetle obecnej wiedzy odwoływanie się do modelu medycznego (“medykalizacja”) jako przyczyny powstania ww. zaburzeń jest nadmierne. Powodami, dla których w USA najbardziej popularnym podejściem do problemów psychiatrycznych i psychologicznych jest model biomedyczny są: 1) dążenie psychiatrii do utrzymania silnej pozycji, jako dyscypliny monopolizującej leczenie oraz 2) działanie firm farmaceutycznych w celu zwiększenia zysku finansowego ze sprzedaży leków. Biorąc pod uwagę, że psychiatria i przemysł farmaceutyczny są przedsięwzięciami ogólnoświatowymi, fenomen medykalizacji może szybko rozprzestrzenić się poza Stany Zjednoczone. Takie podejście do zdrowia psychicznego prawdopodobnie będzie prowadziło do: poczucia pacjenta, że poprawa jest mało prawdopodobna i stygmatyzacji związanej z umieszczeniem zaburzenia „w osobie”. Innym niekorzystnym zjawiskiem jest wykorzystywanie leczenia farmakologicznego jako głównego sposobu oddziaływania, a w przypadku zaburzeń behawioralnych poświęcanie zbyt małej uwagi oddziaływaniom psychologicznym, których efektywność jest potwierdzona naukowo. W obecnym artykule omówione są wyniki badań nad biologicznymi przyczynami niektórych zaburzeń. Przedstawiono również rekomendacje dotyczące zmniejszenia koncentracji na działaniach opartych na modelu medycznym w przypadku wielu zaburzeń psychologicznych.

Summary
Clearly, a number of psychological and behavioral disorders arise within our biology. These include autism, Down’s syndrome, those due to toxin exposure, metabolic and endocrine difficulties, and several others. In contrast, there is minimal research evidence to support biological origins of the vast number of common disorders such as depression, anxiety disorders, schizophrenia or child problems such as conduct disorders, attention deficit hyperactivity disorder (ADHD), childhood bipolar disorder, oppositional behaviors or tantrums. These disorders have been medicalized when, in the absence of supportive research evidence, they are said to be caused by genetic defects, chemical imbalances or other biological phenomena. The roots of contemporary medicalization in the U.S. are traced to two primary factors – psychiatry’s efforts to re-gain lost status, and profit motive in the pharmaceutical industry. Given that both psychiatry and the drug industry are global enterprises, medicalization threatens to escape the boundaries of the U.S. and spread to other nations. There are a number of unfortunate by-products of medicalization including patients’ feelings that there is less hope for improvement and increased community prejudice, when disorders are thought to be rooted in biology. Another by-product is that validated behavioral treatments may be overlooked, as drugs with unfortunate side effects become the treatment of choice. Research in support of biological causation is discussed and found to be relatively weak. Efforts at pushback against medicalization are discussed.

To jest tylko fragment artykułu. Aby przeczytać całość, przejdź do Czytelni medycznej.