Niedobory składników odżywczych po roku 2000 w dietach młodzieży w wieku pokwitania. Warszawskie Badanie Młodzieży

*Jadwiga Charzewska, Zofia Chwojnowska, Elżbieta Chabros, Bożena Wajszczyk

Streszczenie
Wstęp. W wieku młodzieńczym nabywane są nawyki żywieniowe, które w utrwalonej formie są kontynuowane w życiu dorosłym. Aby je skutecznie zmienić w prozdrowotnym kierunku, zalecenia powinny być formułowane na podstawie znajomości aktualnych wad żywienia.
Cel. Celem niniejszego opracowania jest zidentyfikowanie w diecie młodzieży częstości występowania niedoborów energii i wybranych składników odżywczych oraz analiza kierunków zachodzących zmian między latami 1999/2000 a 2005/2006.
Materiał i metody. Przekrojowe badania losowo wybranych prób młodzieży w wieku 11-15 lat z terenu Warszawy, przeprowadzono dwukrotnie w odstępie 5 lat. Żywienie uczniów oceniono metodą wywiadu o spożyciu w ostatnich 24 godzinach poprzedzających badanie. W ocenie ilości spożytej żywności, wykorzystano „Album produktów i potraw o zróżnicowanych wielkościach porcji”. Zawartość energii, składników mineralnych i witamin wyliczono za pomocą programu komputerowego DIETA 4.0, który uwzględnia straty składników odżywczych wynikające z zastosowanych technologii przyrządzania do spożycia produktów i potraw. Do oceny częstości występowania diet niedoborowych w stosunku do Norm Żywienia Człowieka (2008), wykorzystano metodę oceny prawdopodobieństwa, przeprowadzoną zgodnie z rekomendacjami IOM USA. Do oceny występowania niedoborowej masy ciała zastosowano wskaźnik BMI i międzynarodową klasyfikację, opracowaną przez Cole i wsp. (2007).
Wyniki. W okresie pięciu lat częstość występowania niedoborowej masy ciała uległa niewielkiemu zwiększeniu do 13,9% u dziewcząt i zmniejszeniu do 6,4% u chłopców. Stwierdzono równoczesny wzrost występowania diet niedoborowych w energię, białko i węglowodany. Najczęściej występujące niedobory w dietach młodzieży: w wapń, witaminę D, potas, magnez i foliany dotyczyły od 74 do 98% młodzieży. Niedobory składników, takich jak wit. E, C, A, B12, PP, B1, B2, B6, żelazo, jod, cynk i fosfor również występowały z dużą częstością. Po upływie pięciu lat odsetek diet niedoborowych zwiększył się niemal we wszystkich analizowanych składnikach odżywczych.
Wnioski. Częste występowanie diet niedoborowych w wiele składników mineralnych i witamin oraz wzrost ich częstości po upływie pięciu lat, wskazuje na konieczność podejmowania zintegrowanych działań, uwzględniających prozdrowotne elementy zaleceń żywieniowych w działaniach edukacyjnych, skierowanych do wszystkich specjalistów zajmujących się żywieniem młodzieży.

Summary
Introduction. During adolescence eating habits are acquired which continue in the established form throughout adult life. To shift them into pro-health direction, recommendations should be formulated on the basis of understanding current nutritional mistakes.
Aim. The objective of this paper is to identify the prevalence of energy and selected nutrient deficiencies in adolescents’ diet, and to analyse the directions of changes occurring between 1999/2000 and 2005/2006.
Material and methods. Cross-sectional studies of randomly selected samples of 11-15 year old adolescents from Warsaw area were carried out two times at an interval of 5 years. Nutrition of pupils was evaluated through interviews concerning food intake during the past 24 hours before the study. “Album of products and meals of diverse portion sizes” was used to evaluate the amount of food eaten. Contents of energy, minerals and vitamins were calculated using DIETA 4.0 Computer Software which takes into account nutrient losses resulting from the technology applied to prepare products and meals for eating. To assess the prevalence of deficient diets with reference to Polish Dietary Standards (Normy Żywienia) (2008), a probability evaluation method was applied in accordance with US IOM recommendations. To evaluate the prevalence of reduced body weight, the BMI index and international classification developed by Cole et al. (2007) were used.
Results. During the five-year period, the prevalence of reduced body weight increased slightly to 13.9% among girls and decreased to 6.4% among boys. A simultaneous increase in the prevalence of diets deficient in energy, protein and carbohydrates was found. The most common dietary deficiencies in adolescents, between 74% and 98% students, are calcium, vitamin D, potassium, magnesium and folates. The prevalence of deficiencies in such nutrients as vitamin E, C, A, B₁₂, PP, B₁, B₂, B₆, iron, iodine, zinc and phosphorus was also high. After five years, the percentage of deficient diets increased for nearly all nutrients analysed.
Conclusions. Frequent occurrence of multiple mineral and vitamin deficient diets and increase in their prevalence after the five-year period indicate the need for integrating health consideration and dietary goals by all professionals responsible for nutrition of adolescents.

To jest tylko fragment artykułu. Aby przeczytać całość, przejdź do Czytelni medycznej.