Biostymulacja laserowa w terapii zaburzeń mikrokrążenia u pacjentów z objawem Raynauda**

*Jacek Kita, Anna Kuryliszyn-Moskal, Agnieszka Dakowicz

Streszczenie
Objaw Raynauda jest częstym stanem klinicznym, charakteryzującym się zaburzeniami mikrokrążenia i stanowiącym zasadniczy obraz wielu układowych chorób tkanki łącznej. Kapilaroskopia wałów paznokciowych jest najlepszą, aktualnie osiągalną techniką badawczą oceny mikrokrążenia, pozwalającą na różnicowanie czynnościowego pierwotnego objawu Raynauda z formą wtórną, występującą w przebiegu innych chorób. W związku z ograniczonym efektem leczenia farmakologicznego objawu Raynauda, uzupełniająca terapia fizykalna wzbudza coraz szersze zainteresowanie.
Celem badań była ocena klinicznego wpływu terapii z zastosowaniem biostymulacji laserowej u 25 pacjentów z objawem Raynauda. Badanie kliniczne, ocena liczby napadów objawu Raynauda w ciągu tygodnia oraz badanie kapilaroskopowe były przeprowadzone 4 tygodnie przed i po leczeniu. Biostymulacja laserowa była stosowana 5 dni w tygodniu przez 4 tygodnie z zastosowaniem skanera laserowego o częstotliwości 1500 Hz, całkowitej energii 129 J i 2,5-minutowym czasem trwania jednej sesji.
Po 4 tygodniach biostymulacji laserowej obserwowano zmniejszenie liczby występujących objawów Raynauda w ciągu tygodnia. W kapilaroskopii wałów paznokciowych stwierdzono poprawę przepływu naczyniowego, zmniejszenie liczby naczyń z przepływem granularnym oraz redukcję obrzęku podścieliska łącznotkankowego.
Biostymulacja laserowa wywiera korzystny efekt na mikrokrążenie u pacjentów z objawem Raynauda. Celowe są dalsze badania w kierunku oceny roli biostymulacji laserowej w leczeniu zaburzeń mikrokrążenia u chorych z objawem Raynauda.

Summary
Raynaud’s phenomenon (RP) is a common clinical condition characterized by microvascular involvement and represents a key feature of several autoimmune diseases. Nailfold capillaroscopy is the best currently available technique to investigate the microcirculation in order to distinguish the functional, primary RP from the secondary form, associated other diseases. In case of limited effects of pharmacological treatment of RP, the complementary physical therapy attracted more and more attention.
The aim of the study was to assess the clinical effect of the therapy using laser biostimulation in 25 patients with RP. Clinical examination, the assessment of number of RP attacks per week and nailfold capillaroscopy were performed before and after 4 weeks of treatment. Laser biostimulation was performed five days per week for 4 weeks using laser scanner with frequency 1500 Hz, total energy per treatment 129 J and 2,5 minutes duration of one session.
After 4 weeks of laser biostimulation a decrease in the number of RP attacks per week was observed. In nailfold capillaroscopy an improvement of vascular flow, a decrease in the number of vessels with granular flow and reduction of interstitial oedema were found.
Laser biostimulation has positive effect on microcirculation in RP patients. Further investigations into the role of laser biostimulation in the treatment of microvascular abnormalities in patients with RP are needed.

To jest tylko fragment artykułu. Aby przeczytać całość, przejdź do Czytelni medycznej.