Rys historyczny doświadczalnego ostrego zapalenia trzustki

*Krzysztof Celiński, Tomasz Dworzański, Maria Słomka, Agnieszka Mądro

Streszczenie
Wstęp. Ostre zapalenie trzustki jest ciężką chorobą obarczoną wysokim ryzykiem powikłań, a często nawet śmierci. Od początku XX wieku trwają intensywne badania mające na celu poznanie przyczyn, patogenezy i przebiegu tej choroby, aby dzięki tej wiedzy lepiej i skuteczniej kontrolować proces zapalny wywodzący się z trzustki. W związku z ograniczoną możliwością prowadzenia badań wśród pacjentów od kilkudziesięciu lat w tym celu wykorzystywane są modele zwierzęce.
Cel pracy. Niniejsza publikacja ma na celu przybliżenie rysu historycznego postępu jaki dokonał się w badaniach nad OZT z wykorzystaniem modeli zwierzęcych.
Materiał i metody. Praca ta ma charakter poglądowy i powstała w oparciu o polskie i światowe piśmiennictwo na temat modeli zwierzęcych zastosowanych w badaniach nad OZT.
Omówienie. W pracy tej przedstawiono historię i główne założenia następujących modeli eksperymentalnego OZT: 1) OZt wywołane nadmierną stymulacją części wewnątrzwydzielniczej, 2) OZT wywołane dietą bezcholinową wzbogaconą 0,5% etioniną, 3) OZT wywołane argininą, 4) naczyniopochodne OZT, 5) zapalenie trzustki wywołane zamknięciem pętli dwunastniczej, 6) OZT wywołane blokowaniem przewodu żółciowego, 7) OZT wywołane perfuzją przewodu trzustkowego. Powstanie wyżej wymienionych modeli eksperymentalnych i ich liczne modyfikacje na przestrzeni lat wynikały z chęci jak najdokładniejszego odwzorowania patomechanizmów prowadzących do OZT. Podkreślić należy duży wkład polskich naukowców (szczególnie ośrodek białostocki kierowany przez prof. Gabryelewicza) w rozwój modeli doświadczalnych i liczne badania nad patogenezą i nowymi możliwościami terapeutycznymi OZT.

Summary
Introduction. Acute pancreatitis (AP) is a severe disease associated with high risk of complications and mortality. Since the beginning of the 20^th century, comprehensive studies have been carried out regarding its causes, pathogenesis and course to improve the efficacy of management of the inflammatory process originating from the pancreas. Studies in patients are limited; therefore, animal models have been widely used for the past few decades.
Aim. The present review is to outline the advances in AP research in animal models.
Material and methods. The present report reviews Polish and foreign literature concerning animal models used for AC research.
Discussion. The review presents the history and major assumptions of the following experimental AP models: 1) AP induced by excessive endocrine stimulation, 2) AP induced by choline-deficient diet supplemented with 0.5% ethionine, 3) arginine-induced AP, 4) angiogenic AP, 5) AP induced by creation of a closed duodenal loop, 6) AP induced by bile duct obstruction, 7) AP induced by pancreatic duct perfusion. All the experimental models mentioned and their numerous modifications were designed to reproduce most accurately the pathomechanisms leading to AP. It should be stressed that Polish researchers (in the Białystok centre headed by prof. Gabryelewicz, in particular) have considerably contributed to the development of experimental models and studies on the pathogenesis and new therapeutic options for AP.

To jest tylko fragment artykułu. Aby przeczytać całość, przejdź do Czytelni medycznej.