Clinical genetics of pancreatic cancer

*Katarzyna Nej-Wołosiak, Tomasz Huzarski, Jan Lubiński

Streszczenie
Rak trzustki jest chorobą o agresywnym przebiegu i należy do nowotworów o wysokim wskaźniku śmiertelności. Rak trzustki znalazł się w pierwszej dziesiątce najczęściej występujących w Polsce nowotworów złośliwych. Średni czas przeżycia od rozpoznania choroby wynosi 6 miesięcy. Rak trzustki występuje częściej w starszym wieku. Wczesna diagnoza raka trzustki jest też trudna z uwagi na mało specyficzne objawy kliniczne w początkowym stadium choroby. Rokowanie w raku trzustki jest złe. Mimo rozwoju metod diagnostycznych rak trzustki należy do nowotworów późno wykrywalnych. Etiologia raka trzustki nie jest do końca poznana.
Genetyczne predyspozycje do raka trzustki przejawiają się w trzech formach. Po pierwsze ryzyko rozwoju raka trzustki zwiększone jest w wielu znanych zespołach genetycznych, takich jak np. Zespół Peutz-Jeghersa, FAMMM, zespół HBOC, zespół Lyncha, rodzinna polipowatość gruczolakowata, rodzinna polipowatość młodzieńcza, zespół ataksja-teleangiektazja oraz zespół Wernera. Po drugie zespoły takie jak dziedziczne zapalenie trzustki ( hereditary pancreatitis) oraz cystic fibrosis, znane z wcześnie występujących zmian w obrębie trzustki mogą predysponować do rozwoju raka tego narządu. I w końcu rodzinny rak trzustki ( familial pancreatic cancer) odnosi się do rodzin, w których wystąpiły dwa lub więcej przypadki raka trzustki wśród krewnych pierwszego stopnia a rodziny takie nie spełniają kryteriów dla żadnego innego zespołu genetycznego.
Dotychczasowe algorytmy diagnostyczne raka trzustki dotyczą sytuacji, w której wskazaniem do ich stosowania jest wystąpienie objawów klinicznych. Nieznana jest natomiast ich przydatność w detekcji najwcześniejszych postaci raków u osób z wykrytą testami DNA zwiększoną predyspozycją do raka trzustki. Podobnie jak w przypadku innych nowotworów zakładamy, że poznanie podłoża genetycznego raka trzustki umożliwi również efektywną chemoprewencję oraz chemioterapię.

Summary
Pancreatic cancer is an aggressive disease and the mortality rate is high. Pancreatic cancer is one of the 10 most frequent malignancies in Poland. The average time of a pancreatic cancer patients' survival is 6 months. Pancreatic cancer occurs in older age. Early diagnosis is difficult because of non-specific symptoms in the initial stage of the disease. Pancreatic cancer is a malignancy with poor prognosis. Despite many efforts, little is known about the genetic etiology of pancreatic cancer.
There is no gene identified as specifically predisposing to pancreatic cancer yet. An inherited predisposition to pancreatic cancer is believed to occur in three distinct clinical settings. First, it occurs in hereditary tumor predisposition syndromes that are known to be associated with an increased risk of pancreatic cancer like Peutz-Jeghers syndrome, HBOC syndrome, FAMMM syndrome, Lynch syndrome, juvenile polyposis, familial adenomatous polyposis, ataxia-teleangiectasia and Werner syndrome. The second setting is hereditary pancreatitis and cystic fibrosis, in which genetically determined early age onset changes of the pancreas can predispose to the development of pancreatic cancer. The term familial pancreatic cancer refers to families with two or more first-degree relatives with pancreatic cancer without fulfilling the criteria for another inherited tumor syndrome.
Diagnostic algorithms for pancreatic cancer refer to the situation when clinical symptoms occur. The usefulness of these algorithms in detecting early stages of pancreatic cancer in patients carrying DNA changes predisposing to this malignancy is unknown. It is possible that recognition of the genetic background of pancreatic cancer will enable effective chemoprevention and chemotherapy.

To jest tylko fragment artykułu. Aby przeczytać całość, przejdź do Czytelni medycznej.