Zaburzenia hormonalne a bóle głowy

*Anna Zduńska, Joanna Cegielska, Jan Kochanowski

Streszczenie
Tylko niektóre z endokrynologicznych przyczyn bólów głowy są dobrze znane w codziennej praktyce. Według różnych danych 33-72% gruczolaków przysadki indukuje bóle głowy. Ból głowy jest pierwszym objawem gruczolaka u 11% kobiet i 15% mężczyzn. Wydaje się, że bóle głowy występują częściej w przypadku gruczolaków wydzielających prolaktynę niż np. hormon wzrostu. Patofizjologia bólów głowy wywołanych gruczolakami przysadki nadal pozostaje nieznana. Interesujące jest, że rozmiar guza nie zawsze koreluje z natężeniem lub samym wystąpieniem bólu głowy, niewątpliwie ogromne znaczenie ma sama aktywność hormonalna guza. Odnotowano także częste występowanie bólu głowy u chorych z niedoczynnością tarczycy (30% chorych), jednak jego patofizjologia nie jest nadal znana. Manifestacją guza chromochłonnego nadnerczy może być np. jedynie piorunujący ból głowy. Zaobserwowano, że migrena i niektóre inne samoistne bóle głowy częściej występują u kobiet. Częstość występowania ataków migreny oraz innych samoistnych bólów głowy, a także ich natężenie zmienia się w zależności od cyklicznych zmian stężenia żeńskich hormonów płciowych związanych z okresem menarche, miesiączką, ciążą, menopauzą. Wykazano również wpływ stosowania hormonalnej terapii zastępczej lub doustnej antykoncepcji na natężenie bólów głowy. Tematem prezentowanego artykułu jest analiza bólów głowy występujących w przebiegu różnych zaburzeń hormonalnych.

Summary
Some endocrinological causes of headaches are well known, others are less known in daily practice. Thirty-three to seventy-two percent of pituitary adenomas induce headache. Headache is the first symptom in about 11% of women and in about 15% of men. Headache seems to be more frequent in prolactin-secreting adenomas than in the GH-secreting ones. The patophysiology of pituitary-associated headache is unknown, although structural and functional features of the tumour are proposed mechanisms. Mass effect of the tumor is not always correlated to the presence or intensity of the headache and biochemical activity may be important in some forms of pituitary tumor-associated headache. Also the association between hypothyroidism and tension-type headache has been reported (30% of patients), but the role of thyroid dysfunction in headaches patogenesis remains uncertain. Phaechromocytoma can be manifested only as a thunderclap headache. Migraine, as well as, a number of other primary headaches, are more common in women. Predilection for migraine attacks fluctuate with changes in the female reproductive life-cycle including menarche, menstruation, pregnancy, peri- and post-menopausal phases. Also, taking exogenous estrogen as oral contraceptive pills and estrogen replacement therapies may change the intensity of migraine. The aim of this study is to analyze the presence of headache and their characteristics in neuroendocrine disorders.

To jest tylko fragment artykułu. Aby przeczytać całość, przejdź do Czytelni medycznej.