1000 operacji miażdżycowych zwężeń tętnic szyjnych w Szpitalu Bielańskim – ewolucja poglądów oparta na rekomendacjach i doświadczeniu własnym

*Walerian Staszkiewicz, Grzegorz Madycki, Andrzej Gabrusiewicz, Paweł Dąbek, Witold Raciborski, Adam Lewszuk, Tomasz Krosny, Zofia Łysko

Streszczenie
Wstęp: 20% udarów mózgowych jest spowodowanych miażdżycowym zwężeniem tętnic szyjnych. Aby uniknąć tego powikłania, pacjentom proponuje się zabieg polegający na usunięciu blaszki miażdzycowej z rozwidlenia tętnicy szyjnej wspólnej. W latach 2005-2009 w Kilnice Chirurgii Naczyniowej i Angiologii wykonano 1000 takich operacji.
M ateriał i metody: Wśród 1000 operowanych chorych znalazło się 68% mężczyzn i 32% kobiet w wieku 46-92 lata z licznymi chorobami współistniejącymi. Wskazaniem do operacji było zwężenie tętnic szyjnych>70% u chorych objawowych oraz>80% u chorych bez wyraźnych objawów neurologicznych. Kwalifikacja odbywała się na podstawie badania ultrasonograficznego metodą Doppler-duplex. Zabieg operacyjny był wykonywany w znieczuleniu regionalnym splotu szyjnego.
W yniki: Wśród operowanych chorych u 52% wykonano endarterektomię z bezpośrednim szwem na tętnicę, u 34% endarterektomię z naszyciem łaty, technikę ewersyjną zastosowano u 14% pacjentów. Czas zacisku tętnicy szyjnej wyniósł od 10 do 42 min. Konieczność zastosowania czasowego przepływu wewnętrznego wystąpiła u 26% chorych. Przemijające zaburzenia neurologiczne obserwowano u 7% operowanych, krwawienia z rany wymagające kontroli u 9%, a zgon z przyczyn neurologicznych u 1%.
W nioski: 1) Operacje miażdzycowych zwężeń tętnic szyjnych są skuteczną i bezpieczną metodą zapobiegania udarom mózgu. 2) Ze względu na profilaktyczny charakter tej operacji zabiegi powinny być wykonane przez doświadczone zespoły chirurgiczne z możliwością obiektywnego monitorowania okołooperacyjnego.

Summary
Introduction:20% of brain infracts are caused by carotid artery stenosis. In order to avoid complications, patients are offered a procedure consisting of removal of the sclerotic plaque from common carotid artery bifurcation. A thousand such procedures were performed in the Vascular Surgery and Angiology Unit in the years 2005-2009.
M aterials and methods: Among the 1000 patients operated on, there were 68% men and 32% women at the age of 46-92, suffering from numerous concomitant diseases. Carotid artery stenosis was the indication for operation in>70% of symptomatic patients and in>80% patients without vivid neurological symptoms. Patients were qualified for the operation based on Doppler-duplex examination. The operation was performed under the regional anaesthesia.
R esults: Among the operated patients, 52% had endarterectomy with simple closure of the aterectomy, whereas 34% had enarterectomy with the patch and in 14% patients eversion technique was applied. Carotid artery clamping was applied for 10 up to 42 minutes. In 26% patients it was necessary to use internal shunt. Temporary neurological disorders were observed in 7% patients, bleeding from the wound requiring control appeared in 9% patients and 1% were deceased due to neurological reasons.
C onclusions: 1) Operation of sclerotic carotid artery stenosis are an effective and safe method of brain infract prevention. 2) Due to the preventive character of the operation, it should be performed by experienced surgeons, with the possibility of objective intraoperative monitoring.

To jest tylko fragment artykułu. Aby przeczytać całość, przejdź do Czytelni medycznej.