Fizjologiczna rola adiponektyny

*Bogusława Baranowska, Wojciech Bik

Streszczenie
Adiponektyna – peptyd wydzielany przez komórki tłuszczowe, występuje we krwi w postaci trzech frakcji – izomerów różniących się masą cząsteczkową jako: frakcja niskocząsteczkowa (trimer) – LMW (low molecular weight), średniocząsteczkowa – heksamer MMW (middle molecular weight) oraz wysokocząsteczkowa – 12, 14 merów HMW (high molecular weight).
Adiponektyna wywiera nie tylko korzystny wpływ na metabolizm glukozy i tłuszczów, ale również ma bezpośrednie wazoprotekcyjne, antymiażdżycowe działanie na śródbłonek naczyń.
Obniżenie stężenia adiponektyny w surowicy obserwowano w otyłości, cukrzycy typu 2, nadciśnieniu tętniczym, chorobie wieńcowej, udarze mózgowym, a wysokie wartości adiponektyny notowano u ludzi długowiecznych. Wysokie wartości adiponektyny w tej grupie korelowały ze zmniejszonym występowaniem nadciśnienia tętniczego, cukrzycy, choroby wieńcowej i dyslipidemii.
W ostatnich latach opublikowano zaskakujące, kontrowersyjne wyniki badań wskazujące na to, że wysokie wartości adiponektyny mogą wiązać się z ryzykiem wyższej śmiertelności u ludzi starszych z chorobami układu krążenia. Jak można wyjaśnić te rozbieżności w wynikach badań, gdzie z jednej strony hiperadiponektynemia koreluje z długowiecznością, a z drugiej strony jest prognostycznym wskaźnikiem zwiększonej śmiertelności.
Wiele czynników może odgrywać rolę w mechanizmie podwyższenia stężenia adiponektyny u pacjentów z niewydolnością krążenia, między innymi zwiększona sekrecja adiponektyny przez kardiomiocyty, stymulowane przez BNP (brain natriuretic peptide), zaburzenia metabolizmu adiponektyny występujące u ludzi starszych oraz zaburzenia procesu multimeryzacji adiponektyny prowadzące do deficytu powstawania kardioprotekcyjnych form tego peptydu.
Adiponektyna wysokocząsteczkowa (HMW – high molecular weight) wywiera silniejsze działanie metaboliczne, kardioprotekcyjne i antymiażdżycowe niż całkowita adiponektyna (total adiponectin).
Tak więc HMW jest markerem stanu metabolicznego, a całkowita adiponektyna może być wskaźnikiem prognostycznym wyższej śmiertelności u ludzi starszych z chorobami układu krążenia.

Summary
Adiponectin is a peptide secreted by adipocytes.
Adiponectin circulates in three isoforms: a trimer (low molecular weight – LMW), a hexamer (middle molecular weight – MMW) and a multimeric high molecular weight (HMW).
In addition to the metabolic influence on metabolism of glucose and lipids, adiponectin reveals direct vasoprotective and antiatherogenic effects on endothelial cells.
It has been reported that in patients with obesity, diabetes, hypertension, stroke, coronary disease serum adiponectin concentrations were decreased. On the other hand, adiponectin levels were found to be increased in centenarians. High adiponectin levels in this group correlated with lower incidence of hypertension, diabetes, coronary disease and dyslipidemia.
The recent prospective studies concerning correlation between adiponectin and cardiovascular disease (CVD) mortality have demonstrated controversial results.
Some authors reported that adiponectin was not independently associated with future development of CVD, whereas others showed that high adiponectin levels were correlated with an increased risk of CVD and/or mortality. These results rise a question how it could be explained that there is a discrepancy in findings that hyperadiponectinemia correlates with longevity and on the contrary, is associated with higher mortality in patients with CVD.
Interestingly, many factors may be involved in the mechanism of an increase of adiponectin levels, eg. enhanced secretion of adiponectin by cardiomyocytes that is stimulated by BNP (brain natriuretic peptide), disturbed metabolism of adiponectin in older patients with CVD as well as changes in multimerization of adiponectin.
It has been reported that isomer of adiponectin, HMW, has more potent metabolic, insulin sensitizing and cardioprotective effects than LMW, MMW and total adiponectin.
It could be suggested that in CVD patients alterations in the process of adiponectin multimerization may lead to the deficiency of cardioprotective isoforms of adiponectin. Moreover, HMW isomer of adiponectin is a good marker of metabolic status, however total adiponectin is more useful to assess mortality risk in patients with CVD.

To jest tylko fragment artykułu. Aby przeczytać całość, przejdź do Czytelni medycznej.